آیه ۱۲ سوره نور

سوره نور(النور)، آیه ۱۲ · جزء ۱۸ · صفحه ۳۵۱

لَّوْلَا إِذْ سَمِعْتُمُوهُ ظَنَّ الْمُؤْمِنُونَ وَالْمُؤْمِنَاتُ بِأَنفُسِهِمْ خَيْرًا وَقَالُوا هَٰذَا إِفْكٌ مُّبِينٌ

چرا هنگامی که این (تهمت) را شنیدید، مردان و زنان با ایمان نسبت به خود (و کسی که همچون خود آنها بود) گمان خیر نبردند و نگفتند این دروغی بزرگ و آشکار است؟!

معنی کلمات و عبارات
«بِأَنفُسِهِمْ»: نسبت به خود. این تعبیر اشاره به این است که مؤمنان همه اعضاء یک پیکرند و همگان به منزله نفس واحدند که اگر اتّهامی متوجّه یکی از آنها بشود، انگار متوجّه همه شده است (نگا: حجرات / ).
نزول
نکات آیه
۱ - خداوند، مسلمانان را به خاطر بدگمانى به همسر پیامبر(ص) و موضع گیرى تردیدآمیز نسبت به شایعه «افک» و رد نکردن صریح آن، مورد سرزنش قرار داد. إنّ الذین جاءو بالإفک ... لولا إذ سمعتموه ظنّ المؤمنون و المؤمنت بأنفسهم خیرًا و قالوا هذا إفک مبین ۲ - مؤمنان صدراسلام، وظیفه دار تکذیب شایعه هاى بى اساس بدخواهان علیه پیامبر(ص) و خانواده آن حضرت «لولا إذ سمعتموه ظنّ المؤمنون و المؤمنت بأنفسهم خیرًا و قالوا هذا إفک مبین» ۳ - مؤمنان، وظیفه دار تکذیب صریح شایعه ها و تهمت هاى جنسى بى اساس علیه دیگر مؤمنان «لولا إذ سمعتموه ... و قالوا هذا إفک مبین» ۴ - جامعه اسلامى صدراسلام، در برابر شایعات آسیب پذیر بود. «إنّ الذین جاءو بالإفک ... لولا إذ سمعتموه ظنّ المؤمنون و المؤمنت بأنفسهم خیرًا» ۵ - شایعات و پخش خبرهاى دروغ، از میان برنده اعتماد متقابل و حسن ظن افراد جامعه نسبت به یکدیگر «لولا إذ سمعتموه ظنّ المؤمنون و المؤمنت بأنفسهم خیرًا و قالوا هذا إفک مبین» ۶ - ایمان، زمینه ساز اعتماد افراد جامعه اسلامى نسبت به یکدیگر «لولا إذ سمعتموه ظنّ المؤمنون و المؤمنت بأنفسهم خیرًا و قالوا هذا إفک مبین» توصیف مردان و زنان صدراسلام به «ایمان»، حکایت از این حقیقت دارد که ایمان و دین دارى با بى اعتمادى و بدگمانى سازگارى ندارد و هر جا ایمان حقیقى وجود داشته باشد، اعتماد و حسن ظن هم وجود خواهد داشت. آیه۱۷ «یعظکم اللّه أن تعودوا لمثله أبداً إن کنتم مؤمنین» نیز، تأیید کننده همین برداشت است. ۷ - بدگمانى نسبت به مؤمنان، امرى ناپسند و مورد سرزنش خداوند «لولا إذ سمعتموه ظنّ المؤمنون و المؤمنت بأنفسهم خیرًا و قالوا هذا إفک مبین» ۸ - جامعه اسلامى، وظیفه دار رعایت حسن ظن نسبت به یکدیگر «لولا إذ سمعتموه ظنّ المؤمنون و المؤمنت بأنفسهم خیرًا و قالوا هذا إفک مبین» ۹ - در جامعه اسلامى، مؤمنان به منزله یک پیکراند. «ظنّ المؤمنون و المؤمنت بأنفسهم خیرًا» برداشت یاد شده از تعبیر «بأنفسهم» (به خودشان) - که هر یک از مردان و زنان مؤمن را نفس دیگرى قرار داده - استفاده شده است. ۱۰ - قذف یکى از همسران پیامبر(ص)، «افک» و بهتانى آشکار بود. «إنّ الذین جاءو بالإفک ... لولا إذ سمعتموه ... و قالوا هذا إفک مبین»
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۶۶)
  • لزوم رعایت ازادی بیان و نقل مطالب، در چارچوب حفظ حیثیّت و ابروی مؤمنان+۷ آیه
  • خداوند، تبریهکننده همسر پیامبر از ناپاکی دامن+۱ آیه
  • مؤمنان، تحت تربیت پروردگار+۸ آیه
  • حرمت هتک حیثیّت و ابروی مؤمنان+۷ آیه
  • حرام بودن افترا و تهمت زدن به افراد بی گناه+۵ آیه
  • حرمت افترا به همسران پیامبر+۶ آیه
  • وجوب پرهیز از گمان بد+۱ آیه
  • حرمت قذف و نسبتهای ناروا به زنان پاکدامن+۴ آیه
  • توبیخ خداوند از مؤمنان صدر اسلام، به سبب گمان خیر داشتن نسبت به یکدیگر
  • مسلمانان، موظّف به دفاع از ابروی محمّد(صلی الله علیه واله)در برابر توطیه افک+۳ آیه
  • ترویج شایعات و توطیه های منافقان (توطیه افک) علیه پیامبر(صلی الله علیه واله)و خاندان ان حضرت، مانع بهره مندی از رحمت خداوند+۳ آیه
  • ساده لوحان، عناصری شایعه پراکن در جمع مسلمانان+۴ آیه
  • هم صدایی گروهی از مسلمانان عصر بعثت با منافقان، در شایعه افکنی علیه پیامبر(صلی الله علیه واله) و خانواده وی+۴ آیه
  • زودباوری و تاثیرپذیری مسلمانان صدر اسلام، از شایعه پراکنی بر ضدّ پیامبر(صلی الله علیه واله)+۳ آیه
  • ضرورت جبهه گیری و مقابله مسلمانان با شایعه های ناروای دیگران+۶ آیه
  • تکذیب شایعات بی اساس، عکس العمل مناسبی جهت مقابله با ان+۲ آیه
  • سرزنش خدا از مردان و زنان مؤمن، به دلیل بدگمانی به همسر پیامبر، پس از شنیدن نسبت ناروا و تهمت درباره او+۲ آیه
  • وجوب پرهیز از گمان بد به دیگران+۱ آیه
  • کافی نبودن ظن و گمان، برای متّهم ساختن انسان مؤمن و داوری علیه او+۲ آیه
  • جامعه اسلامی، موظّف به رعایت حسن ظن، نسبت به یکدیگر
  • سرزنش مؤمنان از سوی خداوند، به جهت نداشتن حسن ظن به یکدیگر، در ماجرای افک+۱ آیه
  • شایعات و پخش خبرهای دروغ، ازمیان برنده اعتماد متقابل و حسن ظن افراد به یکدیگر+۱ آیه
  • گناه بودن برخی سوء ظنهای مؤمنان به یکدیگر+۲ آیه
  • انتشار قصّه افک، موجب سوء ظن مؤمنان به یکدیگر+۱ آیه
  • انتشار قصّه افک، موجب سوء ظن مؤمنان به یکدیگر+۱ آیه
  • گناه بودن برخی سوء ظنهای مؤمنان به یکدیگر+۲ آیه
  • ایمان، مانع سوء ظن مؤمنان به یکدیگر
  • اجتناب از سوء ظن به یکدیگر، توصیه خداوند به مسلمانان+۲ آیه
  • ترویج کنندگان شایعه ها و تهمت پردازیهای ناروا، در پی دارنده عذاب عظیم+۲ آیه
  • اتّهام بی عفّتی از جانب منافقان (توطیه گران قصّه افک)، به همسران محمّد+۱ آیه
  • مسلمانان، موظّف به مبرّا دانستن دامن همسران پیامبر، از اتّهام بی عفّتی، با تکذیب توطیه گران قصّه افک+۱ آیه
  • افترا و تهمت ناروای برخی منافقان به همسر پیامبر و نقل و اشاعه ان در میان مؤمنان، در حیطه اگاهی خدا+۶ آیه
  • افترا و بهتان زدن، عملی قبیح از نظر عقل+۵ آیه
  • ناچیز و سبک پنداشتن قذف، عامل اشاعه و نقل ان+۴ آیه
  • ایمان، بازدارنده انسان از قذف به افراد پاکدامن و اشاعه ان+۲ آیه
  • حرمت قذف و نسبت دادن زنا به افراد پاکدامن+۶ آیه
  • لزوم دفاع مؤمنان از افراد متّهم به زنا (قذف شدگان) در برابر شایعه پراکنان+۱ آیه
  • توطیه افک، زمینه ساز بدگمانی مؤمنان به همسر محمّد+۱ آیه
  • سرزنش شدن مسلمانان از جانب خداوند به سبب بدگمانی به همسر پیامبر و موضعگیری تردیدامیز نسبت به شایعه «افک» و ردّ نکردن صریح ان+۳ آیه
  • قذفِ یکی از همسران پیامبر در قصّه افک، بهتانی اشکار و موجب هتک حرمت ان حضرت+۱ آیه
  • اسیب پذیری مسلمانان صدر اسلام و موضعگیری تردیدامیز انان در ماجرای افک+۲ آیه
  • گناه بودن انتساب گناه ناکرده و تهمت به دیگران+۶ آیه
  • شایعهافکنی منافقان، علیه پیامبر صلی الله علیه و اله و خانواده ان حضرت، در ماجرای افک+۳ آیه
  • زودباوری و تاثیرپذیری عدّهای از مسلمانان صدر اسلام، نسبت به شایعات علیه پیامبر صلی الله علیه و اله+۳ آیه
  • همصدایی و همراهی گروهی از مسلمانان با منافقان، در شایعهافکنی علیه پیامبر صلی الله علیه و اله و خانوادهاش+۳ آیه
  • تکذیب و مقابله با شایعات علیه پیامبر صلی الله علیه و اله، از وظایف مسلمانان+۲ آیه
  • پذیرش شایعات علیه پیامبر صلی الله علیه و اله و نقل بدون تحقیق ان، موجب غضب و سرزنش خداوند+۳ آیه
  • قذف یکی از همسران محمّد، بهتانی اشکار+۱ آیه
  • خداوند، سرزنشکننده مسلمانان به سبب بدگمانی به همسر پیامبر و موضعگیری تردیدامیز نسبت به شایعه «افک» و رد نکردن ان
  • سرزنش خداوند از مسلمانان، به دلیل بدگمانی به همسر رسول خدا و موضعگیری تردیدامیز نسبت به شایعه افک+۲ آیه
  • تهمت و افترا به دیگران در معاشرت با انان، امری ناپسند+۸ آیه
  • اجتناب از بدگمانی نسبت به دیگران، از اداب معاشرت با انان+۱ آیه
  • هوشیاری، مانع فرو افتادن ادمی در دامهای حیله دشمن+۳ آیه
  • ملامت مؤمنان، به جهت واکنش ناپسند خود در ماجرای افک و هتک حرمت برخی همسران پیامبر+۲ آیه
  • اتّهام الودگی جنسی به مؤمنان پاکدامن، از ترفندهای منافقان+۲ آیه
  • ضرورت اجتناب از سوء ظن به مؤمنان+۲ آیه
  • لزوم حسن ظن به مؤمنان+۱ آیه
  • بدگمانی مؤمنان، در قصّه افک به همسر محمّد+۱ آیه
  • اجتناب از سوء ظن، توصیه خداوند به مؤمنان+۲ آیه
  • گناه مؤمنان، با سوء ظن به دیگر مؤمنان+۲ آیه
  • ملامت برخی مؤمنان، به علت ترتیب اثر دادن به برخی شایعات+۲ آیه
  • سرزنش مؤمنان، به جهت بدگمانی به همسران پیامبر در قصه افک
  • همصدایی گروهی از مسلمانان و منافقان، در شایعهافکنی علیه پیامبر صلی الله علیه و اله و خانواده وی+۳ آیه
  • خداوند، تبریهکننده همسر پیامبر از ناپاکی دامن+۱ آیه
  • قذف یکی از همسران محمّد، بهتانی اشکارا+۱ آیه
  • خداوند، سرزنشکننده مسلمانان، به دلیل بد گمانی به همسر پیامبر و موضعگیری تردیدامیز نسبت به شایعه «افک» و ردّ نکردن صریح ان+۱ آیه
واژه‌ها