آیه ۱۳۰ سوره طه

سوره طه، آیه ۱۳۰ · جزء ۱۶ · صفحه ۳۲۱

فَاصْبِرْ عَلَى مَا يَقُولُونَ وَ سَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَ قَبْلَ غُرُوبِهَا وَ مِنْ آنَاءِ اللَّيْلِ فَسَبِّحْ وَ أَطْرَافَ النَّهَارِ لَعَلَّكَ تَرْضَى

پس در برابر آنچه می‌گویند، صبر کن! و پیش از طلوع آفتاب، و قبل از غروب آن؛ تسبیح و حمد پروردگارت را بجا آور؛ و همچنین (برخی) از ساعات شب و اطراف روز (پروردگارت را) تسبیح گوی؛ باشد که (از الطاف الهی) خشنود شوی!

معنی کلمات و عبارات
«فَاصْبِرْ»: بدین سبب شکیبائی کن. حرف (فَ) سببیّه است، و مراد از شکیبائی عدم اضطراب است؛ نه ترک جنگ و جهاد. «سَبّحْ»: امر به پیغمبر به طور خاصّ و به پیروان او به طور عام است. «سَبِّحْ وَ أَطْرَافَ النَّهَارِ»: کنایه از تسبیح و تحمید و تنزیه مطلق خدا در همه اوقات است. یا این که مراد به جای آوردن نمازهای پنجگانه است. بدین شرح: «قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ»: نماز صبح. «قَبْلَ غُرُوبِهَا»: نماز ظهر و عصر. «مِنْ آنَاءِ الَّیْلِ»: نماز مغرب و عشاء. «أَطْرَافَ النَّهَارِ»: نماز صبح و مغرب، یا نماز ظهر. تکرار آن بیانگر مزیّت بیشتر، و جمع آمدن آن برای همگونی با (آنَاءِ الَّیْلِ) است (نگا: تفسیر قاسمی). «آنَاءِ»: جمع إِنْو، إِنْی، أَنْی، ساعتها. بخشها (نگا: آل‌عمران / . «أَطْرَافَ»: جوانب و ساعات. مراد بامدادان و شامگاهان است (نگا: هود / .
نزول
نکات آیه
۱ - کافران، پیامبر(ص) را با گفته هاى خویش، مورد آزار و فشار روحى قرار مى دادند. «فاصبر على مایقولون » توصیه خدا به پیامبر(ص) مبنى بر صبر در برابر گفته هاى کافران، حکایت از آزردگى آن حضرت در برابر گفته هاى آنان دارد. ۲ - کافران، با مطرح ساختن تأخیر عذاب و نازل نشدن آن، پیامبر(ص) را در فشار روحى و تبلیغاتى قرار مى دادند. «فاصبر على مایقولون » مراد از «مایقولون» - به قرینه آیه قبل - سخنانى است که کافران از سر استهزا در رابطه با عدم نزول عذاب و دیگر وعده هاى پیامبر(ص) ابراز مى داشتند. ۳ - صبر در برابر گفته ها و فشارهاى تبلیغاتى و روانى کافران، فرمان و توصیه خداوند به پیامبر(ص) «فاصبر على مایقولون » ۴ - نزول آیات در باره فلسفه مهلت دهى به کافران، موجب تسلّى خاطر و صبر پیامبر(ص) در برابر فشارهاى تبلیغاتى کافران «و لولا کلمة سبقت ... فاصبر على مایقولون » «فاصبر» عطف و تفریع بر آیه قبل است; یعنى، حال که تأخیر عذاب از سر اهمال نیست بلکه امرى قانون مند است، بنابراین تحمل کن. دراین مجموعه، خداوند با بیان فلسفه امهال و سنت هاى حاکم بر تاریخ، زمینه تسلّى خاطر پیامبر(ص) و مؤمنان را فراهم کرده است. ۵ - آگاهى از سنت هاى الهى و فلسفه آن، زمینه ساز صبر و تحمل بیشتر درسختى ها و نگرانى ها «و لولا کلمة ... فاصبر على ما یقولون » ۶ - پیامبر(ص) و مؤمنان، موظف به تسبیح و حمد پروردگار، پیش از طلوع و غروب خورشید «و سبّح بحمد ربّک قبل طلوع الشمس و قبل غروبها » «باء» در «بحمد ربّک» یا براى مصاحبت است و یا استعانت. در هر صورت، فرمان به حمد و تسبیح با هم است. خطاب «سبّح» گرچه مربوط به پیامبر(ص) مى باشد، ولى آیات بعد، قرینه اى بر منحصر نبودن این تکالیف به آن حضرت است. ۷ - تسبیح و حمد پروردگار در برخى از اوقات شب و در دو طرف روز، از وظایف پیامبر(ص) و مؤمنان «و من ءانآ ىِالّیل فسبّح و أطراف النهار » «آناء» به معناى «ساعات و اوقات» است و «من» معناى تبعیض دارد. بنابراین «من آناء اللیل»; یعنى، پاره هایى از شب را به تسبیح و تحمید بگذران. «بحمد ربّک» در صدر آیه، قرینه براین است که این تسبیح نیز باید با حمد همراه باشد. ۸ - لزوم ذکر و تسبیح خداوند و توجه به او در همه اوقات «فسبّح ... قبل طلوع ... ءانآ ىِالّیل ... أطراف النهار » هر چند که در این آیه، اوقات خاصى در شبانه روز براى تسبیح پروردگار معین شده است; ولى با توجه به کثرت این موارد، به نظر مى رسد هدف، به یاد خدابودن و تسبیح او گفتن در همه فرصت ها است. ۹ - انسان در شرایط سخت، براى کسب تحمل بیشتر، به تسبیح و یاد خدا نیازمند است. «فاصبر على ما یقولون و سبّح بحمد ربّک » توصیه به تسبیح، پس از فرمان به «صبر»، نشانگر نقش تسبیح در توانمند شدن بر صبر است. ۱۰ - تسبیح و حمد مداوم پروردگار، از راه هاى مقابله مؤمنان با تبلیغات کافران علیه خدا و دین «فاصبر على ما یقولون و سبّح » ۱۱ - تسبیح و ستایش پروردگار، پیش از طلوع و غروب آفتاب، داراى ارزش و آثارى ویژه است. «و سبّح بحمد ربّک قبل طلوع الشمس و قبل غروبها » ۱۲ - تسبیح و ستایش پروردگار، در پاره هایى از شب و نزدیک صبح و پس از غروب، داراى آثار و ارزشى ویژه است. «و من ءانآىِ الّیل فسبّح و أطراف النهار » مراد از «اطراف روز» آغاز و پایان آن است و جمع آمدن آن، یا به خاطر توافق لفظى با «آناء اللیل» است و یا براى شمول لحظات متعددى از اول و آخر روز است تا توسعه وقت را برساند; یعنى، ذکر و دعا در لحظه هاى اول و آخر روز، مخصوص اولین لحظه روز و آخرین لحظه آن نیست. ۱۳ - لحظه ها و اوقات شبانه روز، در شایستگى براى ذکر و دعا با هم برابر نیستند. «و سبّح بحمد ربّک قبل طلوع ... ءانآىِ الّیل فسبّح و أطراف النهار » ۱۴ - تسبیح خداوند (منزه دانستن او از هر نقص)، سزاوار است همواره با ستایش او و آراسته دانستن او به هر کمال همراه باشد. «و سبّح بحمد ربّک » چنانچه «بحمد ربّک» حال براى فاعل «سبح» باشد، مفاد جمله چنین مى شود: خدا را تسبیح کن، در حالى که او را حمد و ستایش مى کنى. ۱۵ - تسبیح خداوند به وسیله ستایش او بر صفات کمالى اش، روشى نیکو در تسبیح است. «فسبّح بحمد ربّک » در برداشت یاد شده «باء» در «بحمد ربّک» براى استعانت گرفته شده است. ۱۶ - توجه به تدبیر خداوند و قانون مند بودن عذاب ها و کیفرهاى او، برانگیزنده انسان به تسبیح و ستایش او در همه حال «و لولا کلمة ... بحمد ربّک » ۱۷ - تسبیح و تنزیه پروردگار، باید با ستایش هایى باشد که او خود را با آنها ستوده است. «فسبّح بحمد ربّک » در باره اضافه «حمد» به «ربّ»، دو وجه ادبى احتمال مى رود: ۱- حمد به فاعل خود اضافه شده باشد. ۲- حمد به مفعول خود اضافه شده باشد. برداشت یاد شده مبتنى بر وجه اول است و مفاد آن این است که خداى خویش را، با حمدى که او خود را به آن ستوده است تسبیح کن. ۱۸ - نمازهاى یومیه، مشتمل بر تسبیح و تحمید پروردگار و تشریع شده در مکه، پیش از هجرت «و سبّح ... قبل طلوع ... ءانآىِ الّیل فسبّح و أطراف النهار » این آیه، با اوقاتِ چهار نماز تناسب دارد: صبح (قبل طلوع الشمس)، عصر (قبل غروبها)، صبح و مغرب (اطراف النهار) و عشا (من آناء اللیل). برخى با توجیه (أطراف النهار) به این که وسط روز نیز طرف آن است، نماز ظهر را نیز مشمول آیه دانسته اند; ولى چون سوره «طه» در مکه و پیش از سوره «اسرا» - که حکم نماز ظهر در آن آمده - نازل شده است، مى توان گفت که نماز ظهر را مطرح نکرده است. ۱۹ - پذیرش مقدرات الهى با دیده رضایت و خشنودى، بازتاب شکیبایى و بى عیب و نقص خواندن خداوند در ساعات شبانه روز «و لولا کلمة سبقت من ربّک ... و سبّح بحمد ربّک ... لعلّک ترضى » متعلق کلمه «ترضى» به قرینه آیه قبل - سنت امهال کافران است و مفاد آیه این است که به وسیله صبر و تسبیح و مداومت بر ثناى خداوند، محبت کارهاى او در نفس انسان رسوخ مى کند. در نتیجه مهلتى که به کافران داده مى شود و نیز دیگر سنت هاى الهى را خواهد پسندید. حرف «لعلّ» نیز بیانگر به وجود آمدن زمینه رضایت، پس از تسبیح مکرر است. ۲۰ - انسان باید به تمام خواسته ها، تدبیرها و سنت هاى خداوند خشنود باشد و آنها را از هر عیب و نقص مبرا بداند. «لعلّک ترضى » ۲۱ - مقام رضا، موقعیتى رفیع و ارزش مند و وصول به آن دشوار است. «فاصبر ... و سبّح بحمد ربّک ... لعلّک ترضى» مسبوق شدن «ترضى» به حرف ترجى «لعلّ» و نیز برنامه ذکر شده در آیه براى هر شبانه روز، از موقعیت والاى مقام رضا و دشوارىِ رسیدن به آن حکایت دارد. ۲۲ - نیل پیامبر(ص) به مقام رضا، درگرو صبر، تسبیح و حمد مداوم پروردگار «فاصبر ... و سبّح ... لعلّک ترضى » ۲۳ - پیامبر(ص) نیز در زندگى خویش از تکامل معنوى برخوردار بود. «فاصبر ... لعلّک ترضى » ۲۴ - رضایت خاطر و آرامش درون، از ثمرات تسبیح و تحمید خداوند در فرصت هاى مختلف شبانه روز * «و سبّح بحمد ربّک ... لعلّک ترضى » ممکن است رضایت مطرح شده در این آیه، مقابل دل گیرى حضرت رسول(ص) از سخنان کافران باشد که در صدر آیه مطرح بود. در این صورت مقصود، رضایت خاطر و آرام یافتن درون خواهد بود.
تفسیر (۹)
روایات و احادیث

۲۵ - «اسماعیل بن الفضل قال: سألت أباعبداللّه(ع) عن قول اللّه عزّوجلّ: «و سبّح بحمد ربّک قبل طلوع الشمس و قبل غروبها» فقال: فریضة على کلّ مسلم أن یقول قبل طلوع الشمس عشر مرّات و قبل غروبها عشر مرّات : لا إله إلاّ اللّه وحده لاشریک له له الملک و له الحمد یحیى و یمیت و هو حىّ لایموت بیده الخیر و هو على کلّ شىء قدیر; اسماعیل بن فضل مى گوید: از امام صادق(ع) در باره سخن خداى - عزّوجلّ - : «و سبّح بحمد ربّک قبل طلوع الشمس و قبل غروبها» سؤال کردم، پس فرمود: بر هر مسلمانى فریضه است که قبل از طلوع خورشید و قبل از غروب آن، ده مرتبه بگوید: «لا إله إلاّ اللّه وحده لاشریک له...»». [منبع: خصال صدوق، ج ۲، ص ۴۵۲، ب ۱۰، ح ۵۸; نورالثقلین، ج ۳، ص ۴۰۷، ح ۱۷۷.] ۲۶ - «عن زرارة عن أبى جعفر(ع)... قال: قلت له: «و أطراف النهار لعلّک ترضى» قال: یعنى تطوع بالنهار; از زراره نقل شده که گفت به امام باقر(ع) عرض کردم: [این که خدا فرموده: «و سبّح»] «و أطراف النهار لعلّک ترضى» [مراد چیست ؟] فرمود: یعنى در روز، نماز مستحبى بخوان». [منبع: کافى، ج ۳، ص ۴۴۴، ح ۱۱; نورالثقلین، ج ۳، ص ۴۰۷- ، ح ۱۸۱.] ۲۷ - «عن النبى(ص) فى قوله: «و سبّح بحمد ربّک قبل طلوع الشمس و قبل غروبها» قال: «قبل طلوع الشمس» صلاة الصبح «و قبل غروبها» صلاة العصر; از نبى اکرم(ص) روایت شده که در باره قول خدا: «و سبّح بحمد ربّک قبل طلوع الشمس و قبل غروبها» فرمود: قبل طلوع الشمس» [وقت] نماز صبح است و «قبل غروبها» [وقت] نماز عصر است». [منبع: الدرالمنثور، ج ۵، ص ۶۱۱.]

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

آثار صبر محمدآثار علم به سنتهای خدااذکار نمازارزش مقام رضاتاریخ تشریع نماز های یومیهتبلیغ علیه خداتبلیغ کافرانتسبیح خدا در آخر روزتسبیح خدا در اول روزتسبیح خدا در سختیتسبیح خدا در مبارزهتسبیح خدا در نمازتسبیح قبل از طلوعتسبیح قبل از غروبحمد خدا در شبحمد خدا در مبارزهحمد خدا در نمازحمد در تسبیح خداحمد قبل از طلوعحمد قبل از غروبذکر قانونمندی عذابهای خداذکر قانونمندی کیفرهای خدارضایت از سنتهای خداروش مبارزه مؤمنانزمینه صبر در سختیزمینه مقام رضاسختی مقام رضافضیلت حمد خدافضیلت نماز صبحفضیلت نماز عصرمقام رضای محمدمکان تشریع نماز های یومیهنقش زمان در دعاوقت نماز های مستحبیروش مبارزه با کافرانتکامل محمدتسبیح خدا در شبایمان به مقدرات خداتبلیغ علیه دینتسبح خداوقت حمد خدارضایت به مقدرات خدافضیلت تسبیح خداآداب حمد خداتفاوت شب و روزصبر بر اذیتهای کافرانتسبیح محمدذکر خدا در سختیتأخیر عذاب کافرانآثار حمد خداتبلیغ علیه محمداهمیت تسبیح خدافلسفه مهلت به کافرانوقت تسبیح خداآثار ذکر تدبیر خداعوامل صبراذیتهای کافرانزمینه تسبیح خداآداب تسبیح خداآثار تسبیح خدازمینه حمد خداصبر محمداذیت محمدتکلیف مؤمناناهمیت ذکر خداآثار صبرآثار ذکر خدامقامات محمدتوصیه به محمدتکلیف محمدنیازهای معنوی انساندلداری به محمدعمل پسندیدهعوامل انگیزشتوصیه های خداتاریخ صدر اسلام
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۶۰)
  • ازاررسانی کافران و مشرکان نسبت به پیامبر(صلی الله علیه واله)+۵ آیه
  • پیامبر(صلی الله علیه واله)، مامور به ذکر و عبادت خدا در برابر اذیّتهای مشرکان+۳ آیه
  • صبر در برابر ازارهای کافران و مشرکان، سفارش خدا به محمّد(صلی الله علیه واله)+۷ آیه
  • سخنان ناروای کافران و مشرکان، باعث ازردگی محمّد(صلی الله علیه واله)+۸ آیه
  • تهجّد و شبزندهداری پیامبر(صلی الله علیه واله)، زمینه امیدواری وی به برخورداری از مقام شفاعت+۱ آیه
  • برپاداشتن نماز شب، زمینهساز امید برای رسیدن به اهداف مطلوب
  • تسبیح و ذکر خدا در اوقات شبانه روز زمینهساز امید برای رسیدن به مقام رضا
  • نماز زمینهساز امید برای رسیدن به مقام رضا و شفاعت
  • پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله) مامور صبر و پایداری، در ابلاغ رسالت خویش+۵ آیه
  • محمّد(صلی الله علیه واله) تحت تربیت خاصّ خداوند+۹ آیه
  • صبر و بردباری، از اثار تسبیح پروردگار
  • تسبیح خداوند زمینهساز نیل به مقام رضا
  • تسبیح همراه با حمد، از اداب تسبیح پیامبر(صلی الله علیه واله)+۶ آیه
  • صبحگاه و شبانگاه، زمانی مناسب برای تسبیح خداوند+۵ آیه
  • اغاز روز و اخر روز، زمان مناسب برای تسبیح خداوند+۳ آیه
  • لزوم تسبیح خدا در سختیها، جهت رسیدن به مقام رضا از سوی پیامبر(صلی الله علیه واله)
  • تسبیح خدا در نماز صبح، عصر، مغرب، عشا و ظهر+۲ آیه
  • تسبیح پروردگار از جانب محمّد(صلی الله علیه واله)+۸ آیه
  • توجّه به تدبیر خداوند و قانونمند بودن عذابها و کیفرهای او، برانگیزنده انسان برای تسبیح خدا در همه حال+۱ آیه
  • نیازمندی انسان به تسبیح خداوند، در شرایط سخت و دشوار
  • تعلیم شیوه تسبیح به پیامبر(صلی الله علیه واله) از سوی خداوند+۹ آیه
  • تعلیم شیوه ستایش به محمّد(صلی الله علیه واله) از سوی خداوند+۴ آیه
  • پیامبر(صلی الله علیه واله)، موظّف به تنزیه خداوند+۸ آیه
  • رضایتخاطر و ارامش درون پیامبر(صلی الله علیه واله)، از اثار تهجّد و نماز شب او
  • تهجّد و شبزندهداری، عاملی برای نیل پیامبر(صلی الله علیه واله)به مقام ارجمند شفاعت+۱ آیه
  • تسبیح و تنزیه خدا در دل شب، از مصادیق تهجّد+۵ آیه
  • نماز شب، از مصادیق اشکار تهجّد+۶ آیه
  • تهجّد و شبزندهداری، عاملی برای نیل پیامبر(صلی الله علیه واله)به مقام ارجمند شفاعت+۱ آیه
  • حرص و دلبستگی به دنیا و زندگی مرفّه دیگران، مانع از دسترسی به مقام رضا+۱ آیه
  • لزوم تسبیح خداوند+۹ آیه
  • پیامبر(صلی الله علیه واله) موظّف به تسبیح خداوند، در نماز صبح، ظهر، عصر، مغرب و عشا+۲ آیه
  • لزوم تسبیح پیامبر(صلی الله علیه واله) از خداوند، در برابر برخوردها و گفتار مخالفان+۲ آیه
  • پیامبر(صلی الله علیه واله)، موظّف به تسبیح پروردگار+۲ آیه
  • لزوم همراه بودن حمد خدا با تسبیح او+۶ آیه
  • لزوم صبر و تحمّل، در برابر مشکلات و مصایب+۵ آیه
  • وجوب اقامه نماز+۳ آیه
  • وجوب نمازهای صبح، ظهر، عصر، مغرب و عشا+۶ آیه
  • وجوب نماز، در اوقات پنجگانه شبانه روز+۶ آیه
  • تسبیح و حمد خدا، زمینه ساز دستیابی به صبر، در برابر سختیها
  • نیل پیامبر(صلی الله علیه واله) به مقام رضا، در گرو تسبیح خدا همراه با حمد او
  • ربوبیّت خداوند نسبت به همه هستی، از ملاکهای استحقاق حمد و ستایش+۵ آیه
  • پیامبر(صلی الله علیه واله)، مامور ستایش خداوند، در برخی اوقات شب و قبل از طلوع و غروب افتاب
  • تسبیح همراه با حمد، توصیه خداوند به پیامبر(صلی الله علیه واله)+۶ آیه
  • قبل از طلوع و غروب افتاب، اوقات مناسب برای حمد و ستایش خداوند+۱ آیه
  • لزوم مقدم بودن تسبیح خداوند بر حمد او+۶ آیه
  • ربوبیّت خداوند، اقتضاکننده حمد و ستایش برای او+۵ آیه
  • قبل از طلوع خورشید، زمانی مناسب برای تسبیح خداوند+۱ آیه
  • زمان قبل از غروب خورشید، وقت مناسب برای تسبیح خداوند+۱ آیه
  • هنگام طلوع و غروب خورشید، وقت مناسب برای تسبیح خداوند+۱ آیه
  • بیان فلسفه مهلت دادن خدا به کافران، موجب تسلاّی خاطر و صبر پیامبر(صلی الله علیه واله) در برابر فشارهای تبلیغاتی کافران+۱ آیه
  • رضای به روزی اعطایی پروردگار، مانع از چشم دوختن به زینتهای دنیایی دیگران+۱ آیه
  • اجتناب از چشم دوختن به داشته های دیگران و دلبستگی به دنیا، زمینه رضایت از پروردگار+۱ آیه
  • تسبیح خدا، زمینه ساز رضا به قضا و قدر الهی
  • حمد خداوند در اوقات مختلف زمینه ساز رضای خداوند
  • صبر، زمینه ساز رضا به قضا و قدر الهی
  • مقام رضا، موقعیّتی رفیع و ارزشمند و وصول به ان، امری دشوار
  • حسرت بر رفاه مرفهان و خیره شدن به ان، مانع دسترسی به مقام رضا+۱ آیه
  • تسبیح روزانه پروردگار قبل از غروب افتاب، مورد توصیه الهی
  • تسبیح پروردگار در دو طرف روز، موجب خشنودی و ارامش خاطر
  • یاد پروردگار و عبادت او، سبب اسان شدن تحمّل و بردباری در برابر مشکلات و ناملایمتها+۳ آیه
  • رهبران الهی، نیازمند ستایش و عبادت پروردگار، برای مواجه شدن با مشکلات حوزه مسیولیّت خویش+۳ آیه
  • اگاهی از سنّتهای الهی و فلسفه ان، زمینه ساز صبر در سختیها+۱ آیه
  • نیاز انسان به تسبیح و یاد خدا، در شرایط سخت، جهت صبر و تحمّل بیشتر+۲ آیه
  • یاد خدا، سبب تحمّل بیشتر در شرایط دشوار
  • لزوم روی اوردن به درگاه خدا، در سختی و اسایش
  • توجّه به سنّت خدا درباره کیفر متمرّدان زمینه ساز صبر در برابر دشمنان+۲ آیه
  • شب هنگام، فرصتی مناسب برای تسبیح و تقدیس خداوند+۴ آیه
  • شب هنگام، زمانی شایسته برای حمد و ستایش خدا+۲ آیه
  • اذیّت و ازارهای قولی مشرکان، نسبت به پیامبر(صلی الله علیه واله)+۷ آیه
  • برخورد همراه با صبر، در برابر سخنان ایذایی مشرکان، کاری شایسته و مطلوب+۵ آیه
  • اندوه محمّد(صلی الله علیه واله) از سخنان بیجا و یاوه گوییهای مشرکان+۶ آیه
  • تسبیح همراه با حمد خدا، در هر صبح و شام، راهی برای دستیابی به صبر در برابر ناملایمات+۲ آیه
  • تسبیح خدا در صبحگاهان، راه دستیابی به مقام رضا
  • صبح، وقتی مناسب برای تسبیح و حمد و ستایش پروردگار+۲ آیه
  • توصیه خداوند به پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله) برای تسبیح خدا به همراه حمد و ستایش او در صبحگاهان+۲ آیه
  • تسبیح خدا با حمد او در صبحگاهان، زمینه ساز دستیابی به صبر و تحمّل در برابر سختیها+۲ آیه
  • تسبیح خدا به همراه حمد و ستایش در صبحگاهان، راه دستیابی به مقام رضا
  • صبر زمینه ساز دستیابی به مقام رضا
  • دعوت پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله) به صبر، از سوی خداوند+۷ آیه
  • اگاهی از قوانین و سنّتهای الهی زمینه ساز صبر و تحمّل در سختیها و شداید+۲ آیه
  • تسبیح و ستایش پروردگار در صبح و شام زمینه استواری روح و دستیابی به صبر در برابر ناگواریها+۶ آیه
  • شب زنده داری از زمینه های شکیبایی بر فرمان پروردگار+۲ آیه
  • توجّه به تضمین روزی انسان از سوی خدا مقتضی صبر بر نماز+۱ آیه
  • گفته ها و فشارهای تبلیغاتی و روانی دشمن از موارد نیازمند صبر و بردباری+۵ آیه
  • تبلیغ دین و ابلاغ رسالت الهی از موارد صبر و شکیبایی+۴ آیه
  • رهبری امّت نیازمند صبر و شکیبایی+۴ آیه
  • هنگام طلوع فجر، زمان مناسب، برای تسبیح خداوند+۱ آیه
  • پیامبر(صلی الله علیه واله) موظّف به تسبیح خدا، هنگام طلوع فجر وقت نماز صبح+۱ آیه
  • تسبیح خداوند، هنگام ظهر، توصیه خداوند به پیامبر(صلی الله علیه واله)
  • نیل پیامبر(صلی الله علیه واله) به مقام رضا، در گرو صبر و تسبیح هنگام ظهر
  • شب هنگام، زمانی مناسب برای عبادت و راز و نیاز به درگاه الهی+۵ آیه
  • ذکر و تسبیح خداوند در اوقات مختلف، از زمینه های دستیابی به مقام رضا به قضای الهی+۱ آیه
  • دلداری خداوند به پیامبر(صلی الله علیه واله)، با بیان قضای حتمی خود، درباره هلاکت امّتهای کافر پیشین+۲ آیه
  • توصیه خداوند به صبر پیامبر(صلی الله علیه واله) بر قضا و اراده او+۳ آیه
  • ازاررسانی کافران، به پیامبر صلی الله علیه و اله+۵ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله، مامور ذکر و عبادت خدا، در برابر اذیّتهای مشرکان+۳ آیه
  • صبر در برابر ازارهای کافران و مشرکان، سفارش خدا به محمّد صلی الله علیه و اله+۷ آیه
  • سخنان ناروای کافران و مشرکان، باعث ازردگی محمّد صلی الله علیه و اله+۷ آیه
  • صبر و پایداری در برابر سختیها و ناملایمات، از ویژگیهای تبلیغی پیامبر صلی الله علیه و اله+۵ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله، موظّف به تسبیح و تنزیه خداوند+۹ آیه
  • پذیرش مقررات الهی از سوی پیامبر صلی الله علیه و اله با رضایت و خشنودی، بازتاب شکیبایی و تسبیح ان حضرت
  • تسبیحگویی پروردگار به وسیله پیامبر صلی الله علیه و اله، مایه صبر و بردباری وی
  • ماموریّت پیامبر صلی الله علیه و اله، برای تسبیح همراه با حمد و ستایش خداوند+۶ آیه
  • تسبیح خدا در اغاز و پایان روز، وظیفه الهی پیامبر صلی الله علیه و اله
  • تسبیحگویی خداوند در هنگام شب، از وظایف پیامبر صلی الله علیه و اله+۲ آیه
  • محمّد صلی الله علیه و اله، موظّف به تسبیح خدا پیش از طلوع افتاب و به هنگام صبح+۲ آیه
  • تسبیح خدا در عصر و قبل از غروب افتاب، توصیه الهی به محمّد صلی الله علیه و اله
  • ماموریّت پیامبر صلی الله علیه و اله برای تسبیح خداوند، در نماز صبح، مغرب، عشا و ظهر+۱ آیه
  • دستور الهی به محمّد صلی الله علیه و اله، برای تسبیح در نمازهای نافله+۲ آیه
  • خداوند، تعلیمدهنده اداب و چگونگی تسبیح به پیامبر صلی الله علیه و اله+۹ آیه
  • خداوند، تعلیمدهنده شیوه حمد و ستایش الهی به محمّد صلی الله علیه و اله+۶ آیه
  • تهجّد و شبزندهداری محمّد صلی الله علیه و اله، عاملی برای نیل ان حضرت به مقام شفاعت+۱ آیه
  • تهجّد و نماز شب پیامبر صلی الله علیه و اله، همراه با تسبیح و تنزیه خدا+۵ آیه
  • طرح تاخیر عذاب و نازل نشدن ان بر کافران، موجب حزن و اندوه رسول خدا صلی الله علیه و اله+۱ آیه
  • خطاب خاص با مراد عام به محمد صلی الله علیه و اله از سوی خداوند+۱۷ آیه
  • دلداری خداوند به پیامبر صلی الله علیه و اله، در قبال سخنان ناروای دشمنان، با بیان اگاهی خدا به سخن انان+۶ آیه
  • تسلّا و دلداری خداوند به پیامبر صلی الله علیه و اله، در برابر تکذیب و مخالفتهای مشرکان+۶ آیه
  • خداوند، تسلّادهنده پیامبر صلی الله علیه و اله از دشمنی کافران با او+۲ آیه
  • خداوند، تسلّادهنده پیامبر صلی الله علیه و اله، با تبیین فرجام تکذیبکنندگان و منکران رسالت ان حضرت+۲ آیه
  • بیان فلسفه مهلت دادن خدا به کافران، موجب تسلّای خاطر و صبر پیامبر صلی الله علیه و اله در برابر فشارهای تبلیغاتی کافران+۱ آیه
  • تسبیح خداوند همراه با حمد وی، زمینهساز رسیدن پیامبر صلی الله علیه و اله به مقام رضایت
  • راز، نیایش و تهجّد شبانه، زمینهساز دستیابی پیامبر صلی الله علیه و اله به مقام رضا
  • صبر پیامبر صلی الله علیه و اله بر سخنان ناروای مخالفان، زمینهساز دستیابی ان حضرت به مقام رضایت
  • اقامه نمازهای پنجگانه، زمینهساز دستیابی پیامبر صلی الله علیه و اله به مقام رضا
  • محرومیّت از مقام رضا، در صورت غبطه خوردن پیامبر صلی الله علیه و اله به رفاه مرفّهان و خیره شدن به انها+۱ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله، مامور صبر و شکیبایی، در برابر سختیها و ناملایمات+۹ آیه
  • صبر پیامبر صلی الله علیه و اله در برابر اذیّت و ازار دشمنان، سبب دستیابی او به مقام رضا
  • توجّه به قضای خداوند در مهلت دادن به دشمنان معاند، زمینهساز صبر پیامبر صلی الله علیه و اله+۱ آیه
  • توجّه به هلاکت و نابودی پیشینیان و دشمنان معاند در گذشته تاریخ، زمینهساز صبر پیامبر صلی الله علیه و اله در برابر زخم زبانهای دشمنان+۱ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله، مامور شکیبایی، در برابر زخم زبانها و سخنان ناروای دشمنان، درباره خویش+۵ آیه
  • دلداری خدا به محمّد صلی الله علیه و اله، در خصوص اذیّت کردن کافران+۴ آیه
  • سخنان ناروای کافران، موجب ازردگی پیامبر صلی الله علیه و اله+۶ آیه
  • دعوت شدن پیامبر صلی الله علیه و اله به شکیبایی در برابر سخنان مشرکان+۵ آیه
  • نیل پیامبر صلی الله علیه و اله به مقام رضا، در گرو صبر، تسبیح و تحمید مداوم پروردگار
  • پیامبر صلی الله علیه و اله موظف به تسبیح خدا و اعلام مبرا بودن او از هر عیب و نقص+۹ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله موظّف به حمد و ستایش خداوند+۵ آیه
  • مغرب، وقت مقررّ شده برای وجوب نماز مغرب+۵ آیه
  • نماز، زمینهساز امید برای رسیدن به مقام رضا و شفاعت
  • مواظبت بر انجام دادن نمازها در اوقات فضیلت خود، امری مهم و مستحبّ+۳ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله، موظّف به تسبیح خدا، در نماز صبح، ظهر، عصر، مغرب و عشا+۲ آیه
  • وجوب اقامه نماز+۳ آیه
  • وجوب نمازهای صبح، ظهر، عصر، مغرب و عشا+۶ آیه
  • وجوب نماز، در اوقات پنجگانه شبانه روز+۶ آیه
  • توجّه به تضمین روزی انسان از سوی خدا، مقتضی صبر بر نماز+۱ آیه
  • نماز صبح، از نمازهای واجب یومیّه+۸ آیه
  • نماز ظهر، از نمازهای واجب یومیّه+۹ آیه
  • نماز عشا، از نمازهای واجب یومیه+۹ آیه
  • نماز عصر، ازنمازهای واجب یومیّه+۸ آیه
  • نماز مغرب، از نمازهای واجب یومیّه+۹ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله مامور تسبیح خدا قبل از طلوع و غروب نور خورشید+۱ آیه
  • وجوب تسبیح خداوند+۹ آیه
  • تسبیح خداوند در نماز صبح، ظهر، عصر، مغرب و عشا، از واجبات و وظایف پیامبر صلی الله علیه و اله+۲ آیه
  • وجوب تسبیح خداوند از جانب پیامبر صلی الله علیه و اله، در برابر برخوردها و گفتار مخالفان+۲ آیه
  • تسبیح پروردگار، از وظایف و واجبات پیامبر صلی الله علیه و اله+۲ آیه
  • وجوب همراه بودن حمد خدا با تسبیح او+۶ آیه
  • وجوب صبر بر پیامبر صلی الله علیه و اله برای پیاده کردن حکم خداوند در برابر سخنان ناروای مشرکان
  • وجوب صبر و تحمل در برابر مشکلات و مصایب+۵ آیه
  • وجوب اقامه نماز+۳ آیه
  • وجوب نمازهای صبح، ظهر، عصر، مغرب و عشا+۶ آیه
  • وجوب نماز، در اوقات پنجگانه شبانه روز+۶ آیه
واژه‌ها