كلا

تکرارها: ۳۴آیات: ۳۴

۰۵۱۰۱۵۱۳۵۷۹۱۱۱۳۱۵۱۷۱۹۲۱۲۳سال ۱: ۰سال ۲: ۱۵سال ۳: ۱۱سال ۴: ۴سال ۵: ۱سال ۶: ۰سال ۷: ۰سال ۸: ۲سال ۹: ۰سال ۱۰: ۰سال ۱۱: ۱سال ۱۲: ۰سال ۱۳: ۰سال ۱۴: ۰سال ۱۵: ۰سال ۱۶: ۰سال ۱۷: ۰سال ۱۸: ۰سال ۱۹: ۰سال ۲۰: ۰سال ۲۱: ۰سال ۲۲: ۰سال ۲۳: ۰
مشتقات
كَلاَّ (۳۳)كِلاَهُمَا (۱)
قاموس قرآن
قاموس قرآن: حرف ردع ورد است براى ابطال قول قائل. در اقرب الموارد گويد: در نزد نحويون جز ردع معناى ديگرى ندارد و در كليات گفته: گاهى به معنى حقاً آيد نه ابطال كلام قائل مثل [علق:7-6]. لازم بود در اينصورت اسم باشد ولى گفته‏اند: در اينصورت نيز حرف است. [مؤمنون:100]. در اين آيه شخص به هنگام مرگ مى‏گويد: خدايا برگردانيدم تا عمل صالح كنم در رد اين سخن آمده كلا يعنى نه اگر برگردد كار نيكو نخواهد كرد. در بعضى از آيات كلّا در ردع و ابطال مطلب ماقبل نيست در اينصورت مى‏توان گفت كه معناى آن حقّاً است چنانكه از كليّات ابوالبقاء نقل گرديد مثل [علق:7-5]. يعنى: حقّا كه انسان چون خودش را بى نياز ديد طغيان مى‏كند در مجمع آن را حقاً گفته ولى زمخشرى و بيضاوى گفته‏اند: ردع كسى است كه طغيان و كفران نعمت كرده، اين در ماقبل ذكر نشده ولى كلام به آن دلالت مى‏كند. ابن هشام در معنى علاوه از ردع سه معنى ديگر براى آن نقل مى‏كند. اول: حقاً كه قول كسائى و پيروان اوست. دوم: الاء استفتاحيه كه عقيده ابى حاتم و تابعان اوست. سوم: حرف جواب به منزله «اى» و «نعم» آنگاه قول دوم را اختيار كرده است على هذا معنى «كَلَّا اِنَّ الْاِنْسانَ‏َ لَيَطْغى» اين مى‏شود حقاً يا بدان يا آرى انسان طغيان مى‏كند. در آياتى كه «كلا» در ابطال قول سابق نيامده مى‏شود به يكى از معانى سه گانه باشد، اين كلمه 33 بار در كلام اللَّه مجيد آمده است.

آیات (۳۴)

اسراء · ۲۳

وَ قَضَى رَبُّكَ أَلاَّ تَعْبُدُوا إِلاَّ إِيَّاهُ وَ بِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَاناً إِمَّا يَبْلُغَنَ عِنْدَكَ الْكِبَرَ أَحَدُهُمَا أَوْ كِلاَهُمَا فَلاَ تَقُلْ لَهُمَا أُفٍ وَ لاَ تَنْهَرْهُمَا وَ قُلْ لَهُمَا قَوْلاً كَرِيماً

و پروردگارت فرمان داده: جز او را نپرستید! و به پدر و مادر نیکی کنید! هرگاه یکی از آن دو، یا هر دوی آنها، نزد تو به سن پیری رسند، کمترین اهانتی به آنها روا مدار! و بر آنها فریاد مزن! و گفتار لطیف و سنجیده و بزرگوارانه به آنها بگو!

مریم · ۷۹

كَلاَّ سَنَكْتُبُ مَا يَقُولُ وَ نَمُدُّ لَهُ مِنَ الْعَذَابِ مَدّاً

هرگز چنین نیست! ما بزودی آنچه را می‌گوید می‌نویسیم و عذاب را بر او مستمرّ خواهیم داشت!

مریم · ۸۲

كَلاَّ سَيَكْفُرُونَ بِعِبَادَتِهِمْ وَ يَكُونُونَ عَلَيْهِمْ ضِدّاً

هرگز چنین نیست! به زودی (معبودها) منکر عبادت آنان خواهند شد؛ (بلکه) بر ضدّشان قیام می‌کنند!

مؤمنون · ۱۰۰

لَعَلِّي أَعْمَلُ صَالِحاً فِيمَا تَرَكْتُ كَلاَّ إِنَّهَا كَلِمَةٌ هُوَ قَائِلُهَا وَ مِنْ وَرَائِهِمْ بَرْزَخٌ إِلَى يَوْمِ يُبْعَثُونَ

شاید در آنچه ترک کردم (و کوتاهی نمودم) عمل صالحی انجام دهم!» (ولی به او می‌گویند:) چنین نیست! این سخنی است که او به زبان می‌گوید (و اگر بازگردد، کارش همچون گذشته است)! و پشت سر آنان برزخی است تا روزی که برانگیخته شوند!

شعراء · ۱۵

قَالَ كَلاَّ فَاذْهَبَا بِآيَاتِنَا إِنَّا مَعَكُمْ مُسْتَمِعُونَ

فرمود: «چنین نیست، (آنان کاری نمی‌توانند انجام دهند)! شما هر دو با آیات ما (برای هدایتشان) بروید؛ ما با شما هستیم و (سخنانتان را) می‌شنویم!

شعراء · ۶۲

قَالَ كَلاَّ إِنَ مَعِيَ رَبِّي سَيَهْدِينِ

(موسی) گفت: «چنین نیست! یقیناً پروردگارم با من است، بزودی مرا هدایت خواهد کرد!»

سبأ · ۲۷

قُلْ أَرُونِيَ الَّذِينَ أَلْحَقْتُمْ بِهِ شُرَكَاءَ كَلاَّ بَلْ هُوَ اللَّهُ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ

بگو: «کسانی را که بعنوان شریک به او ملحق ساخته‌اید به من نشان دهید! هرگز چنین نیست! (او شریک و شبیهی ندارد)، بلکه او خداوند عزیز و حکیم است!

معارج · ۱۵

كَلاَّ إِنَّهَا لَظَى

امّا هرگز چنین نیست (که با اینها بتوان نجات یافت، آری) شعله‌های سوزان آتش است،

معارج · ۳۹

كَلاَّ إِنَّا خَلَقْنَاهُمْ مِمَّا يَعْلَمُونَ

هرگز چنین نیست؛ ما آنها را از آنچه خودشان می‌دانند آفریده‌ایم!

مدثر · ۱۶

كَلاَّ إِنَّهُ كَانَ لِآيَاتِنَا عَنِيداً

هرگز چنین نخواهد شد؛ چرا که او نسبت به آیات ما دشمنی می‌ورزد!

مدثر · ۳۲

كَلاَّ وَ الْقَمَرِ

اینچنین نیست که آنها تصوّر می‌کنند سوگند به ماه،

مدثر · ۵۳

كَلاَّ بَلْ لاَ يَخَافُونَ الْآخِرَةَ

چنین نیست که آنان می‌گویند، بلکه آنها از آخرت نمی‌ترسند!

مدثر · ۵۴

كَلاَّ إِنَّهُ تَذْكِرَةٌ

چنین نیست که آنها می‌گویند، آن (قرآن) یک تذکّر و یادآوری است!

قیامت · ۱۱

كَلاَّ لاَ وَزَرَ

هرگز چنین نیست، راه فرار و پناهگاهی وجود ندارد!

قیامت · ۲۰

كَلاَّ بَلْ تُحِبُّونَ الْعَاجِلَةَ

چنین نیست که شما می‌پندارید (و دلایل معاد را کافی نمی‌دانید)؛ بلکه شما دنیای زودگذر را دوست دارید (و هوسرانی بی‌قید و شرط را)!

قیامت · ۲۶

كَلاَّ إِذَا بَلَغَتِ التَّرَاقِيَ

چنین نیست (که انسان می‌پندارد! او ایمان نمی‌آورد) تا موقعی که جان به گلوگاهش رسد،

نبأ · ۴

كَلاَّ سَيَعْلَمُونَ

چنین نیست که آنها فکر می‌کنند، و بزودی می‌فهمند!

نبأ · ۵

ثُمَ كَلاَّ سَيَعْلَمُونَ

باز هم چنین نیست که آنها می‌پندارند، و بزودی می‌فهمند (که قیامت حق است)!

عبس · ۱۱

كَلاَّ إِنَّهَا تَذْكِرَةٌ

هرگز چنین نیست که آنها می‌پندارند؛ این (قرآن) تذکّر و یادآوری است،

عبس · ۲۳

كَلاَّ لَمَّا يَقْضِ مَا أَمَرَهُ

چنین نیست که او می‌پندارد؛ او هنوز آنچه را (خدا) فرمان داده، اطاعت نکرده است!

انفطار · ۹

كَلاَّ بَلْ تُكَذِّبُونَ بِالدِّينِ

(آری) آن گونه که شما می‌پندارید نیست؛ بلکه شما روز جزا را منکرید!

مطففین · ۷

كَلاَّ إِنَ كِتَابَ الفُجَّارِ لَفِي سِجِّينٍ

چنین نیست که آنها (درباره قیامت) می‌پندارند، به یقین نامه اعمال بدکاران در «سجّین» است!

مطففین · ۱۴

كَلاَّ بَلْ رَانَ عَلَى قُلُوبِهِمْ مَا كَانُوا يَكْسِبُونَ

چنین نیست که آنها می‌پندارند، بلکه اعمالشان چون زنگاری بر دلهایشان نشسته است!

مطففین · ۱۵

كَلاَّ إِنَّهُمْ عَنْ رَبِّهِمْ يَوْمَئِذٍ لَمَحْجُوبُونَ

چنین نیست که می‌پندارند، بلکه آنها در آن روز از پروردگارشان محجوبند!

مطففین · ۱۸

كَلاَّ إِنَ كِتَابَ الْأَبْرَارِ لَفِي عِلِّيِّينَ

چنان نیست که آنها (درباره معاد) می‌پندارند، بلکه نامه اعمال نیکان در «علیّین» است!

فجر · ۱۷

كَلاَّ بَلْ لاَ تُكْرِمُونَ الْيَتِيمَ

چنان نیست که شما می‌پندارید؛ شما یتیمان را گرامی نمی‌دارید،

فجر · ۲۱

كَلاَّ إِذَا دُكَّتِ الْأَرْضُ دَكّاً دَكّاً

چنان نیست که آنها می‌پندارند! در آن هنگام که زمین سخت در هم کوبیده شود،

علق · ۶

كَلاَّ إِنَ الْإِنْسَانَ لَيَطْغَى

چنین نیست (که شما می‌پندارید) به یقین انسان طغیان می‌کند،

علق · ۱۵

كَلاَّ لَئِنْ لَمْ يَنْتَهِ لَنَسْفَعاً بِالنَّاصِيَةِ

چنان نیست که او خیال می‌کند، اگر دست از کار خود برندارد، ناصیه‌اش [= موی پیش سرش‌] را گرفته (و به سوی عذاب می‌کشانیم)،

علق · ۱۹

كَلاَّ لاَ تُطِعْهُ وَ اسْجُدْ وَ اقْتَرِبْ

چنان نیست (که آن طغیانگر می‌پندارد)؛ هرگز او را اطاعت مکن، و سجده نما و (به خدا) تقرّب جوی!

تکاثر · ۳

كَلاَّ سَوْفَ تَعْلَمُونَ

چنین نیست که می‌پندارید، (آری) بزودی خواهید دانست!

تکاثر · ۴

ثُمَ كَلاَّ سَوْفَ تَعْلَمُونَ

باز چنان نیست که شما می‌پندارید؛ بزودی خواهید دانست!

تکاثر · ۵

كَلاَّ لَوْ تَعْلَمُونَ عِلْمَ الْيَقِينِ

چنان نیست که شما خیال می‌کنید؛ اگر شما علم الیقین (به آخرت) داشتید (افزون طلبی شما را از خدا غافل نمی‌کرد)!

همزه · ۴

كَلاَّ لَيُنْبَذَنَ فِي الْحُطَمَةِ

چنین نیست که می‌پندارد؛ بزودی در «حُطَمه» [= آتشی خردکننده‌] پرتاب می‌شود!