و

وَ كِتَابٍ مَسْطُورٍ

و کتابی که نوشته شده،

وَ الْبَيْتِ الْمَعْمُورِ

و سوگند به «بیت المعمور»،

وَ السَّقْفِ الْمَرْفُوعِ

و سقف برافراشته،

وَ الْبَحْرِ الْمَسْجُورِ

و دریای مملوّ و برافروخته،

وَ تَسِيرُ الْجِبَالُ سَيْراً

و کوه‌ها از جا کنده و متحرّک می‌شوند!

إِنَ الْمُتَّقِينَ فِي جَنَّاتٍ وَ نَعِيمٍ

ولی پرهیزگاران در میان باغهای بهشت و نعمتهای فراوان جای دارند،

فَاكِهِينَ بِمَا آتَاهُمْ رَبُّهُمْ وَ وَقَاهُمْ رَبُّهُمْ عَذَابَ الْجَحِيمِ

و از آنچه پروردگارشان به آنها داده و آنان را از عذاب دوزخ نگاه داشته است شاد و مسرورند!

كُلُوا وَ اشْرَبُوا هَنِيئاً بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ

(به آنها گفته می‌شود:) بخورید و بیاشامید گوارا؛ اینها در برابر اعمالی است که انجام می‌دادید!

مُتَّكِئِينَ عَلَى سُرُرٍ مَصْفُوفَةٍ وَ زَوَّجْنَاهُمْ بِحُورٍ عِينٍ

این در حالی که بر تختهای صف‌کشیده در کنار هم تکیه می‌زنند، و «حور العین» را به همسری آنها درمی‌آوریم!

وَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ اتَّبَعَتْهُمْ ذُرِّيَّتُهُمْ بِإِيمَانٍ أَلْحَقْنَا بِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَ مَا أَلَتْنَاهُمْ مِنْ عَمَلِهِمْ مِنْ شَيْ‌ءٍ كُلُ امْرِئٍ بِمَا كَسَبَ رَهِينٌ

کسانی که ایمان آوردند و فرزندانشان به پیروی از آنان ایمان اختیار کردند، فرزندانشان را (در بهشت) به آنان ملحق می‌کنیم؛ و از (پاداش) عملشان چیزی نمی‌کاهیم؛ و هر کس در گرو اعمال خویش است!

وَ أَمْدَدْنَاهُمْ بِفَاكِهَةٍ وَ لَحْمٍ مِمَّا يَشْتَهُونَ

و همواره از انواع میوه‌ها و گوشتها -از هر نوع که بخواهند- در اختیارشان می‌گذاریم!

يَتَنَازَعُونَ فِيهَا كَأْساً لاَ لَغْوٌ فِيهَا وَ لاَ تَأْثِيمٌ

آنها در بهشت جامهای پر از شراب طهور را که نه بیهوده‌گویی در آن است و نه گناه، از یکدیگر می‌گیرند!

وَ يَطُوفُ عَلَيْهِمْ غِلْمَانٌ لَهُمْ كَأَنَّهُمْ لُؤْلُؤٌ مَكْنُونٌ

و پیوسته بر گردشان نوجوانانی برای (خدمت) آنان گردش می‌کنند که همچون مرواریدهای درون صدفند!

وَ أَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلَى بَعْضٍ يَتَسَاءَلُونَ

در این هنگام رو به یکدیگر کرده (از گذشته) سؤال می‌نمایند؛

فَمَنَ اللَّهُ عَلَيْنَا وَ وَقَانَا عَذَابَ السَّمُومِ

امّا خداوند بر ما منّت نهاد و از عذاب‌کشنده ما را حفظ کرد!

فَذَكِّرْ فَمَا أَنْتَ بِنِعْمَةِ رَبِّكَ بِكَاهِنٍ وَ لاَ مَجْنُونٍ

پس تذکّر ده، که به لطف پروردگارت تو کاهن و مجنون نیستی!

أَمْ خَلَقُوا السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضَ بَلْ لاَ يُوقِنُونَ

آیا آنها آسمانها و زمین را آفریده‌اند؟! بلکه آنها جویای یقین نیستند!

أَمْ لَهُ الْبَنَاتُ وَ لَكُمُ الْبَنُونَ

آیا سهم خدا دختران است و سهم شما پسران (که فرشتگان را دختران خدا می‌نامید)؟!

وَ إِنْ يَرَوْا كِسْفاً مِنَ السَّمَاءِ سَاقِطاً يَقُولُوا سَحَابٌ مَرْكُومٌ

آنها (چنان لجوجند که) اگر ببینند قطعه سنگی از آسمان (برای عذابشان) سقوط می‌کند می‌گویند: «این ابر متراکمی است!»

يَوْمَ لاَ يُغْنِي عَنْهُمْ كَيْدُهُمْ شَيْئاً وَ لاَ هُمْ يُنْصَرُونَ

روزی که نقشه‌های آنان سودی به حالشان نخواهد داشت و (از هیچ سو) یاری نمی‌شوند!

وَ إِنَ لِلَّذِينَ ظَلَمُوا عَذَاباً دُونَ ذٰلِكَ وَ لٰكِنَ أَكْثَرَهُمْ لاَ يَعْلَمُونَ

و برای ستمگران عذابی قبل از آن است (در همین جهان)؛ ولی بیشترشان نمی‌دانند!

وَ اصْبِرْ لِحُكْمِ رَبِّكَ فَإِنَّكَ بِأَعْيُنِنَا وَ سَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ حِينَ تَقُومُ

در راه ابلاغ حکم پروردگارت صبر و استقامت کن، چرا که تو در حفاظت کامل ما قرار داری! و هنگامی که برمی‌خیزی پروردگارت را تسبیح و حمد گوی!

وَ مِنَ اللَّيْلِ فَسَبِّحْهُ وَ إِدْبَارَ النُّجُومِ

(همچنین) به هنگام شب او را تسبیح کن و به هنگام پشت کردن ستارگان (و طلوع صبح)!

وَ النَّجْمِ إِذَا هَوَى

سوگند به ستاره هنگامی که افول می‌کند،

مَا ضَلَ صَاحِبُكُمْ وَ مَا غَوَى

که هرگز دوست شما [= محمّد «ص»] منحرف نشده و مقصد را گم نکرده است،

وَ مَا يَنْطِقُ عَنِ الْهَوَى

و هرگز از روی هوای نفس سخن نمی‌گوید!

وَ هُوَ بِالْأُفُقِ الْأَعْلَى

در حالی که در اُفق اعلی قرار داشت!

وَ لَقَدْ رَآهُ نَزْلَةً أُخْرَى

و بار دیگر نیز او را مشاهده کرد،

مَا زَاغَ الْبَصَرُ وَ مَا طَغَى

چشم او هرگز منحرف نشد و طغیان نکرد (آنچه دید واقعیّت بود)!

أَ فَرَأَيْتُمُ اللاَّتَ وَ الْعُزَّى

به من خبر دهید آیا بتهای «لات» و «عزّی»...

وَ مَنَاةَ الثَّالِثَةَ الْأُخْرَى

و «منات» که سوّمین آنهاست (دختران خدا هستند)؟!

أَ لَكُمُ الذَّكَرُ وَ لَهُ الْأُنْثَى

آیا سهم شما پسر است و سهم او دختر؟! (در حالی که بزعم شما دختران کم ارزش‌ترند!)

إِنْ هِيَ إِلاَّ أَسْمَاءٌ سَمَّيْتُمُوهَا أَنْتُمْ وَ آبَاؤُكُمْ مَا أَنْزَلَ اللَّهُ بِهَا مِنْ سُلْطَانٍ إِنْ يَتَّبِعُونَ إِلاَّ الظَّنَ وَ مَا تَهْوَى الْأَنْفُسُ وَ لَقَدْ جَاءَهُمْ مِنْ رَبِّهِمُ الْهُدَى

اینها فقط نامهایی است که شما و پدرانتان بر آنها گذاشته‌اید (نامهایی بی‌محتوا و اسمهایی بی مسمّا)، و هرگز خداوند دلیل و حجتی بر آن نازل نکرده؛ آنان فقط از گمانهای بی‌اساس و هوای نفس پیروی می‌کنند در حالی که هدایت از سوی پروردگارشان برای آنها آمده است!

فَلِلَّهِ الْآخِرَةُ وَ الْأُولَى

در حالی که آخرت و دنیا از آن خداست!

وَ كَمْ مِنْ مَلَكٍ فِي السَّمَاوَاتِ لاَ تُغْنِي شَفَاعَتُهُمْ شَيْئاً إِلاَّ مِنْ بَعْدِ أَنْ يَأْذَنَ اللَّهُ لِمَنْ يَشَاءُ وَ يَرْضَى

و چه بسیار فرشتگان آسمانها که شفاعت آنها سودی نمی‌بخشد مگر پس از آنکه خدا برای هر کس بخواهد و راضی باشد اجازه (شفاعت) دهد!

وَ مَا لَهُمْ بِهِ مِنْ عِلْمٍ إِنْ يَتَّبِعُونَ إِلاَّ الظَّنَ وَ إِنَ الظَّنَ لاَ يُغْنِي مِنَ الْحَقِ شَيْئاً

آنها هرگز به این سخن دانشی ندارند، تنها از گمان بی‌پایه پیروی می‌کنند با اینکه «گمان» هرگز انسان را از حقّ بی‌نیاز نمی‌کند!

فَأَعْرِضْ عَنْ مَنْ تَوَلَّى عَنْ ذِكْرِنَا وَ لَمْ يُرِدْ إِلاَّ الْحَيَاةَ الدُّنْيَا

حال که چنین است از کسی که از یاد ما روی می‌گرداند و جز زندگی مادی دنیا را نمی‌طلبد، اعراض کن!

ذٰلِكَ مَبْلَغُهُمْ مِنَ الْعِلْمِ إِنَ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنْ ضَلَ عَنْ سَبِيلِهِ وَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنِ اهْتَدَى

این آخرین حدّ آگاهی آنهاست؛ پروردگار تو کسانی را که از راه او گمراه شده‌اند بهتر می‌شناسد، و (همچنین) هدایت‌یافتگان را از همه بهتر می‌شناسد!

وَ لِلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَ مَا فِي الْأَرْضِ لِيَجْزِيَ الَّذِينَ أَسَاءُوا بِمَا عَمِلُوا وَ يَجْزِيَ الَّذِينَ أَحْسَنُوا بِالْحُسْنَى

و برای خداست آنچه در آسمانها و آنچه در زمین است تا بدکاران را به کیفر کارهای بدشان برساند و نیکوکاران را در برابر اعمال نیکشان پاداش دهد!

الَّذِينَ يَجْتَنِبُونَ كَبَائِرَ الْإِثْمِ وَ الْفَوَاحِشَ إِلاَّ اللَّمَمَ إِنَ رَبَّكَ وَاسِعُ الْمَغْفِرَةِ هُوَ أَعْلَمُ بِكُمْ إِذْ أَنْشَأَكُمْ مِنَ الْأَرْضِ وَ إِذْ أَنْتُمْ أَجِنَّةٌ فِي بُطُونِ أُمَّهَاتِكُمْ فَلاَ تُزَكُّوا أَنْفُسَكُمْ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنِ اتَّقَى

همانها که از گناهان بزرگ و اعمال زشت دوری می‌کنند، جز گناهان صغیره (که گاه آلوده آن می‌شوند)؛ آمرزش پروردگار تو گسترده است؛ او نسبت به شما از همه آگاهتر است از آن هنگام که شما را از زمین آفرید و در آن موقع که بصورت جنینهایی در شکم مادرانتان بودید؛ پس خودستایی نکنید، او پرهیزگاران را بهتر می‌شناسد!

وَ أَعْطَى قَلِيلاً وَ أَكْدَى

و کمی عطا کرد، و از بیشتر امساک نمود!

وَ إِبْرَاهِيمَ الَّذِي وَفَّى

و در کتب ابراهیم، همان کسی که وظیفه خود را بطور کامل ادا کرد،

وَ أَنْ لَيْسَ لِلْإِنْسَانِ إِلاَّ مَا سَعَى

و اینکه برای انسان بهره‌ای جز سعی و کوشش او نیست،

وَ أَنَ سَعْيَهُ سَوْفَ يُرَى

و اینکه تلاش او بزودی دیده می‌شود،

وَ أَنَ إِلَى رَبِّكَ الْمُنْتَهَى

(و آیا از کتب پیشین انبیا به او نرسیده است) که همه امور به پروردگارت منتهی می‌گردد؟!

وَ أَنَّهُ هُوَ أَضْحَكَ وَ أَبْكَى

و اینکه اوست که خنداند و گریاند،

وَ أَنَّهُ هُوَ أَمَاتَ وَ أَحْيَا

و اوست که میراند و زنده کرد،

وَ أَنَّهُ خَلَقَ الزَّوْجَيْنِ الذَّكَرَ وَ الْأُنْثَى

و اوست که دو زوج نر و مادّه را آفرید...

وَ أَنَ عَلَيْهِ النَّشْأَةَ الْأُخْرَى

و اینکه بر خداست ایجاد عالم دیگر (تا عدالت اجرا گردد)،

وَ أَنَّهُ هُوَ أَغْنَى وَ أَقْنَى

و اینکه اوست که بی‌نیاز کرد و سرمایه باقی بخشید،