السّمَاء

تکرارها: ۱۱۸

«سَمَاء» در لغت، به معنای طرف بالا است، و این مفهوم جامعی است که مصداق های مختلفی دارد; لذا می بینیم در قرآن در موارد گوناگونی به کار رفته است: 1 ـ گاهی به «جهت بالا» در قسمت مجاور زمین 2 ـ گاه به منطقه ای دورتر از سطح زمین (محل ابرها) 3 ـ گاه به «قشر متراکم هوای اطراف زمین» 4 ـ و گاهی به معنای «کرات بالا» آمده است. و طبق تعبیر اول در سوره «سجده»، «سماء» به معنای مقام قرب خدا است، و طبق تعبیر دوم «سماء» به معنای همین آسمان است (دقت کنید). === قاموس قرآن === این کلمه صد و بیست بار و جمع آن سموات صدو نود بار در کلام اللّه مجید آمده است (المعجم المفهرس) و اصل آن از سمو به معنی رفعت و بلندی است. راغب گوید: سماء هر چیز، بالای آن است طبرسی فرموده: سماء کعروف است و هر آنچه بالای تو باشد و بر تو سایه افکند سماء است و سماء بیت، سقف آن است. به باران نیز سماء گویند. جوهری نیز چنین گفته است. قول دیگران نیز نظیر و یا عین آن است. در اینجا لازم است چند مطلب بررسی شود: 1- لفظ سماء به قول صحاح مذکّر و مؤنث هر دو می‏آید. به عقیده قاموس و اقرب و مفردات مؤنث است و گاهی مذکّر هم می‏آید. طبرسی ذیل آیه 29 بقره نسبت آن را به قول داده و در ذیل آیه 18 مزمّل فرموده: لفظ سماء مذکّر است جایز است مذکّر و مؤنث باشد هر که مذکّر گفته سقف اراده است. مخفی نماند در تمام آیات قرآن افعال و ضمایر سماء مؤنث آمده مثل [تکویر:11]، [شمس:5]، [معارج:8]. مگر در آیه [مزّمل:18]. که مذکّر به کار رفته به قرینه آنکه صفتش «منفطر» مذکّر آمده است. بنابراین، قرآن مجید قول راغب و قاموس و اقرب را تصدیق می‏کند که گفته‏اند: مؤنث است گاهی مذکّر هم آید. 2- بعضی‏ها از جمله راغب به استناد آیه [بقره:29]. که ضمیر سماء جمع آمده، گفته‏اند: سماء مفرد و جمع هر دو به کار می‏رود. و بعضی گفته‏اند: اسم جنس است. ولی به قرینه [فصّلت:11-12]. چنانکه در «ارض» گذشت سماء در آن حال دخان و گاز غلیظ بود و به تدریج رقیق شده و مبدل به هفت آسمان گردیده است علی هذا سماء مفرد است و جمع آمدن ضمیر به اعتبار ما بعد است که سبع سموات بوده باشد. 3- سماء در آیه [نوح:11] و نیز در آیه 6 سوره انعام و 52 سوره هود به معنی باران لغت و تفسیر تصریح کرده‏اند که به لاران سماء گفته می‏شود. راغب می‏گوید باران سماء نامیده شده چون از سماء می‏آید. به علت اینکه از باران است و یا به علت ارتفاعش از زمین . 4- در قرآن هر جا که سموات سبع آمده مراد ظاهراً طبقات هفتگانه هوا است. نا گفته نماند: دانشمندان طبقات هوا را به پنج قسمت تقسیم کرده، حدود و مشخّصات آن را معیّن نموده‏اند بدین شرح: تروپوسفر: ارتفاع این طبقه در استوا 16 کیلومتر و در قطبین 10 کیلومتر و در قطبین 10 کیلومتر است. در همین قسمت است که ابرها تشکیل می‏شوند و وضع هوای زمین تعیین می‏گردد. هفتاد و پنج در صد گازهای سازنده جوّ در همین منطقه می‏باشد و رعد و برق و برف و تگرگ. غیره در آن قرار دارند. ستراتسفر: این طبقه از بالای تروپوسفر شروع شده تا بلندی 32 کیلومتری سطح زمین ادامه دارد در آن تند بادهای مداوم می‏وزد. دو شط عظیم هوائی در آن کران تا کران جهان را می‏نوردند نام آن دو «جریانهای جتی» است یکی از مغرب به سوی مشرق بین قطب شمال و خط استوا، دیگری از شرق به غرب بین قطب جنوب و استوا وضع این دو جریان و نیز سرعتشان روزانه تغییر می‏کند. گاهی به صورت سهمگین در آمده با سرعتی برابر 800 کیلومتر در ساعات حرکت می‏کنند. وجود این جریانها در جنگ دوم جهانی به واسطه خلبانان آمریکا کشف گردید. در ارتفاع 20 کیلومتری آن درجه حرارت تا 62 درجه زیر صفر پائین می‏آید. اوزونسفر: این طبقه مقداری ار طبقه دوم را نیز گرفته و آن را از ارتفاع 20 کیلومتری تا ارتفاع 50 کیلومتری تعیین کرده‏اند. در این طبقه نوعی اکسیژن وجود دارد که ان را اوزون می‏نامند و این طبقه نسبتاً گرم‏تر و درجه حرارت آن تا حدود صفر می‏رسد و علت این امر آن است که اوزون اشعه بالای بنفش خورشید را جذب می‏کند. یونوسفر: ناحیه‏ای است عجیب و اسرارآمیز از نظر رقت هوا مانند خلاء است از ارتفاع 50 کیلومتری شروع می‏شود و تا 300 کیلومتری کم و بیش اطلاعی در دست هست و شاید تا 800 کیلومتر بالا رود. در این منطقه هیچ ذیر وحی قادر نیست از اشعه کیهانی و رگبار شهابها مصون بماند مگر با وسائلی که سفائن ماه پیمانی دارند. این طبقات است که امواح رادیوئی را به زمین بار می‏گرداند و مانع عبور آنها به بالا است. در ارتفاع 80 کیلومتری درجه حرارت 68 درجه زیر صفر و در ارتفاع 177 کیلومتری به 287 درجه بالای صفر می‏رسد!!!. اگزوسفر: در این طبقه جوّ تدریجاً از بین رفته و در ژرفنای خلاء مستحیل می‏شود. بشر درباره آن. جز تطلاعات نا چیز ندارد (قمرهای مصنوعی ص 10-14 ترجمه محمود مصاحب). درباره ضخامت هوا گفته‏اند که: تا حدود هزار کیلومتر ارتفاع، آثار آن شناخته شده است. قرآن مجید آن را هفت طبقه کرده است می‏شود گفت: مراد قرآن همین پنج طبقه است که هفت شمرده و می‏شود گفت: هنوز طبقات دیگری کشف نشده است. در قرآن کریم مجموعاً هشت بار «سَبْعَ سَموات» آمده است دقت در آنها نشان می‏دهد که همه از یک طبقه گاز غلیظ آفریده شده. مراد از همه طبقات جوّ زمین است و اینک آیات: 1- [نوح:15-16]، [ملک:3]. از این دو آیه سه مطلب بدست می‏آید: آسمانها هفت اند. آنها طبقه طبقه توی هم اند. ماه در میان آنها نور است. باید دانست آسمانها و اجرام و کهکشانهای سماوی بی شمار است. ناچار باید بگوئیم: مراد از این هفت آسمان، آسمانهای بخصوصی است. از طرف دیگر نور ماه چندان امتداد مهم ندارد و یقیناً به اجرام دور و کهکشان‏های بی شمار نمی‏رسد چنانکه ما با چشم عادی ماه مریخ و ماههای مشتری و غیره را نمی‏بینیم. نور ماه ما نیز به آنهانمی رسد و حداکثر می‏توان گفت که نور ماه در منظومه شمسی قابل رؤیت است و خارج از منظومه قابل رؤیت نیست. مثلا در شعرای یمانی که پانصد هزار برابر فاصله خورشید از زمین دور است و در ستارگانی که 4500 سال نوری مثلا از زمین فاصله دارند چطور ممکن است نور ماه دیده شود. پس اینکه فرموده: «جَعَلَ الْقَمَرَ فیهِنَّ نُوراً» کدام هفت آسمان است که ماه در میان آنها نور است و نورش در آنها مرئی است. پس حتماً این هفتگانه غیر از آسمانهای دیگر است. نور ماه در طبقات هوا مرئی است و قهراً مراد از آنها همین طبقات است. اگر غرض از «فیهِنَّ» آن باشد که ماه خارج از هفت آسمان است و نورش به آنهامی رسد پس ماه در میان آنها نیست و اگر منظور ان باشد که ماه در میان آنها قرار گرفته در این صورت مرز هفت آسمان از جایگاه ماه که در فاصله سیصد و هشتاد و چهار هزار کیلومتری زمین قرار گرفته، نیز گذشته است. از طرف آسمان سیارات آن فعلاً تا به 9 رسیده و شاید بعضی‏ها هم در آینده کشف شود از طرف دیگر در حدود هزار و ششصد سیّاره و دنباله دار و سنگهای آسمانهای در منظومه شمسی قرار گرفته و به دور خورشید می‏چرخند. وآنگهی این عفت آسمان طبقه بقه‏اند. لازمه این آن است که توی هم بوده و بالای یکدیگر بوده باشند و گرنه «طباقاً» جور در نمی‏آید. 2- [فصّلت:9-12]. این آیات صریح اند در اینکه زمین در دو دوران خلق شده چنانکه مشروحاً در «ارض» گذشت و سپس آسمان که گاز فشرده و دود غلیظی بود (و به احتمال نزدیک به یقین. یا حتماً از زمین برخاسته بود) به دتور خداوند رقیق شده و به هفت آسمان محیط بر زمین مبدل شده است «فَقَضاهُنَّ سَبْعَ سَمواتٌ» و از جمله «وَ اَوْحی فی کُلِّ سَماءٍ اَمْرَها» فهمیده می‏شود که هر یک از این طبقات خاصیّت به خصوصی و اثر معین دارد. 3- همین طور است آیه [بقره:29]. و آیات 44 اسراء و 86 مؤمنون و 12 طلاق، که همه درباره طبقات جوّ زمین اند. 4- مراد از آسمان گاهی عالم بالا و فضاست مثل [بقره:22]. یعنی از آسمان و طرف بالا آب نازل کرد. و نحو [بقره:144] و ایضاً [ابراهیم:24]. خمچنین است آیات [حجر:16]، [فرقان:61]، [بروج:1]. غرض از همه اینها چنانکه گفته شد طرف بالا و فضاست. 5- گاهی مراد از سماء اجرام و موجودات علوی و ستارگان و غیره است مثل [ذاریات:47]، [بقره:164]، [طه:4]، [شوری:29]. السموات در همه آنها جمع معرف به الف و لام و ظهورش در استغراق است و چون متعلق خلقت اند پس مراد موجودات علوی اند نه فضاهای خالی پیدا شود. 6- در سه جا از قرآن کریم آمده «السماء الدنیا» باید دید مراد از آسمان نزدیک چیست؟ نخست هر سه را نقل سپس درباره آنها توضیح می‏دهیم. 1- [صافات:5-7]. 2- [فصّلت:12]. 3- [ملک:3و5] فرق آیه اول با دوم و سوم آن است که در اول کواکب ذکر شده و «السموات» مطلق آمده ولی در دوم و سوم مصابیح و سموات سبع گفته شده و نیز در آیه سوم مصلبیح را رجوم شیاطین نام کرده است. توضیح این سه آیه در «رجوم» گذشت و گفتیم که مراد از کواکب ظاهراً سیارات منظومه شمسی و از «السَّمائَ الدُّنیا» فضا و آسمان منظومه شمسی که نزدیکترین آسمانهای جهان به زمین است. و منظور از مصابیح تیرهای شهاب اند که زیور و زینت پائین‏ترین طبقات هفتگانه جوّ زمین اند پس «السماء الدنیا» در آیه اول غیر از «السماء الدنیا» در آیه دوم و سوم است. شاهد قوی آنکه در دو آیه تخیر ابتدا سبع سموات آمده سپس »السماء الدنیا» پرواضح است که نظر بر نزدیکترین آسمان از آن هفتگانه است. 7- در بعضی از آیات هست که زمین پیش از آسمانها آفریده شد و در بعضی بالعکس مثل [فصّلت:9-12]، [بقره:29]. در اینجا خلقت و تشکیل زمین پیش از آسمانهاست ولی در آیات [نازعات:27-32]. ملاحظه می‏شود که دحو و گشتردن یا چرخانیدن زمین پس از بنای آسمان است. از این رو می‏توان گفت: مراد از «السَّماءُ بَناها» آسمان منظومه شمسی است که شامل خورشید و تمام سیارات آن است نه آسمانهای هفتگانه محیط بر زمین و قطعی است که زمین پس از تشکیل فضای منظومه شمسی به این صورت در آمده است فضائی را در نظر بیاورید که خورشید با بیشتر از هزار و ششصد سیاره و دنباله دار و سنگهای بزرگ در آن جای گرفته‏اند، این آسمان که سیارات و خورشید آن را مشخص می‏کنند پیش از زمین است و زمین نسبت به آن مثل نخود کوچکی است نسبت به گنبدی بزرگ. در کتاب آغاز و انجام جهان ص 37 با استفاده از کلمات آیه روشن نموده که منظور از آسمان در اینجا آسمان منظومه شمسی است. احتمال دیگر آن است مراد از آسمان کهکشان ما باشد که منظومه شمسی قسمت کوچکی از آن است. در «ارض» نیز مطلبی راجع به آن گذشت. 8- در هفت محل از قرآن مجید آمده که اسمانها و زمین در شش روز آفریده شدند مثل [اعراف:54]. ایضاً آیات سوره‏های یونس:3- هود:7- فرقان:59- سجده:4- ق:38- حدید:4. ظاهر السموات نشان می‏دهد که منظور همه آسمانهاست ولی در سوره فصلت آیه 9 تا 12 این شش روز تشریح شده است و روشن می‏شود که مراد آسمانهای هفتگانه زمین است و از آن چنین بر می‏آید که زمین و آسمان که به صورت گاز غلیظ بود در دو روز (دوران) آفریده شد و در عرض چهار روز در زمین تقدیر اقوات گردید و گاز غلیظ به صورت آسمانهای هفتگانه در آمد مشروح این سخن را در «ارض» مطالعه کنید. پیداست که غرض از روز 24 ساعت نیست بلکه منظور دوران است که شاید میلیونها سال طول کشیده باشد. 9- در بسیاری از آیات مراد از «السماء» طبقات هفتگانه جوّ است که مفرد و مطلق آمده مثل [معارج:8]، [حاقة:16]، [قمر:11]. ولی در بعضی غرض مطلق عالم فوق است نظیر [حدید:21]، [ذاریات:23]، [زخرف:84]. در موقع خواندن و تفسیر باید توجه کرد که مراد کدام است. * [انبیاء:32]. معنای آیه در «سقف» گذشت. * [ذاریات:47]. رجوع شود به «اید». * [طلاق:12]. اگر مراد از مثل عدد باشد آسمان و هفت زمین آفریده در اینصورت چون مراد از هفت آسمان طبقات جوّ است زمین نیز مانند آنها هفت طبقه است و ما در روی طبقه هفتم آن قرار گرفته‏ایم. این مطلب نزدیک به یقین است زیرا که در گذشته خوانده‏ایم هفت آسمان طبقه طبقه‏اند و زمین نیز مثل آنها است و جمله «مِنَ الْاَرْضِ» نشان می‏دهد که این هفت طبقه در خود زمین است . و آنچه گفته‏اند: مراد هفت اقلیم یا هفت زمین جدا از هم است بسیار بعید می‏باشد. حسین بن خالد از حضرت رضا علیه السلام روایتی در این باره نقل کرده که در مجمع البیان نقل کرده که در مجمع البیان ذیل آیه 7 ذاریات و آیه 12 سوره طلاق و در تفسیر صافی در سوره ذاریات و در المیزان نیز ذیل آیه 12 سوره طلاق از تفسیر قمی نقل شده است طالبین به این تفاسیر رجوع کنند واللّه اعلم . موجودات زنده در اسمان آیات متعددی داریم که از وجود موجود زنده در آسمانها خبر می‏دهند. بعضی از آیات آنها را به لفظ دابّة (جنبنده) آورده و بعضی بلفظی که دلالت بر اولوالعقل بودن آنها دارند. مثل [نحل:49]. آیه صریح است در اینکه در آسمانها مثل زمین جنبندگانی هست و خدا را سجده می‏کنند و مثل [شوری:29] و ضمیر «فیهما» به آسمانها و زمین راجع است و با قاطعیّت تمام روشن می‏شود که در آسمانها چنبندگانی آفریده و پراکنده شده‏اند و از جمله «عَلی جَمْعِهِمْ اِذا یَشاءُ قَدیرٌ» بدست می‏آید که روزی میان اهل زمین و آنهاارتباط برقرار خواهد شد. اگر منظور از جمع، رسیدن آنها به یکدیگر باشد. آیات دیگر از قرار ذیل اند [رحمن:29]، [رعد:15]، [اسراء:55]. کلمه «من» در این آیات دلالت بر افراد عاقل و ذی شعور دارد و به خوبی روشن می‏کند که در آسمانها مانند انسان موجودات زنده و عاقل زندگی کرده و به خدای خود خضوع می‏کنند و حوائج خویش از او می‏خواهند بعید است که بگوئیم مراد از آنها ملائکه هستند که ملائکه را خداوند مستقلاً در آیات بیان فرموده است. روایات در این زمینه بسیار است و روایات در این زمینه بسیار است و می‏شود برای دیدن آنها به هیئت و اسلام هبة الدین شهرستانی رجوع کرد. وانگهی بعید به نظر می‏رسد که خدا این همه آسمانها را بیافریند و موجود زنده فقط در زمین فقط در زمین باشد کاوشهای علمی در این باره جریان دارد و به زودی به این حقیقت پی خواهند برد.
۰۵۱۰۱۵۲۰۱۳۵۷۹۱۱۱۳۱۵۱۷۱۹۲۱۲۳سال ۱: ۵سال ۲: ۵سال ۳: ۵سال ۴: ۱۸سال ۵: ۷سال ۶: ۱۰سال ۷: ۶سال ۸: ۴سال ۹: ۸سال ۱۰: ۶سال ۱۱: ۰سال ۱۲: ۸سال ۱۳: ۵سال ۱۴: ۱سال ۱۵: ۴سال ۱۶: ۹سال ۱۷: ۳سال ۱۸: ۴سال ۱۹: ۱سال ۲۰: ۰سال ۲۱: ۷سال ۲۲: ۲سال ۲۳: ۰
بقره · ۱۹

أَوْ كَصَيِّبٍ مِنَ السَّمَاءِ فِيهِ ظُلُمَاتٌ وَ رَعْدٌ وَ بَرْقٌ يَجْعَلُونَ أَصَابِعَهُمْ فِي آذَانِهِمْ مِنَ الصَّوَاعِقِ حَذَرَ الْمَوْتِ وَ اللَّهُ مُحِيطٌ بِالْكَافِرِينَ

یا همچون بارانی از آسمان، که در شب تاریک همراه با رعد و برق و صاعقه (بر سر رهگذران) ببارد. آنها از ترس مرگ، انگشتانشان را در گوشهای خود می‌گذارند؛ تا صدای صاعقه را نشنوند. و خداوند به کافران احاطه دارد (و در قبضه قدرت او هستند).

بقره · ۲۲

الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ فِرَاشاً وَ السَّمَاءَ بِنَاءً وَ أَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَخْرَجَ بِهِ مِنَ الثَّمَرَاتِ رِزْقاً لَكُمْ فَلاَ تَجْعَلُوا لِلَّهِ أَنْدَاداً وَ أَنْتُمْ تَعْلَمُونَ

آن کس که زمین را بستر شما، و آسمان [= جو زمین‌] را همچون سقفی بالای سر شما قرار داد؛ و از آسمان آبی فرو فرستاد؛ و به وسیله آن، میوه‌ها را پرورش داد؛ تا روزی شما باشد. بنابر این، برای خدا همتایانی قرار ندهید، در حالی که می‌دانید (هیچ یک از آنها، نه شما را آفریده‌اند، و نه شما را روزی می‌دهند).

بقره · ۲۹

هُوَ الَّذِي خَلَقَ لَكُمْ مَا فِي الْأَرْضِ جَمِيعاً ثُمَ اسْتَوَى إِلَى السَّمَاءِ فَسَوَّاهُنَ سَبْعَ سَمَاوَاتٍ وَ هُوَ بِكُلِ شَيْ‌ءٍ عَلِيمٌ

او خدایی است که همه آنچه را (از نعمتها) در زمین وجود دارد، برای شما آفرید؛ سپس به آسمان پرداخت؛ و آنها را به صورت هفت آسمان مرتب نمود؛ و او به هر چیز آگاه است.

بقره · ۵۹

فَبَدَّلَ الَّذِينَ ظَلَمُوا قَوْلاً غَيْرَ الَّذِي قِيلَ لَهُمْ فَأَنْزَلْنَا عَلَى الَّذِينَ ظَلَمُوا رِجْزاً مِنَ السَّمَاءِ بِمَا كَانُوا يَفْسُقُونَ

اما افراد ستمگر، این سخن را که به آنها گفته شده بود، تغییر دادند؛ (و به جای آن، جمله استهزاآمیزی گفتند؛) لذا بر ستمگران، در برابر این نافرمانی، عذابی از آسمان فرستادیم.

بقره · ۱۴۴

قَدْ نَرَى تَقَلُّبَ وَجْهِكَ فِي السَّمَاءِ فَلَنُوَلِّيَنَّكَ قِبْلَةً تَرْضَاهَا فَوَلِ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَ حَيْثُ مَا كُنْتُمْ فَوَلُّوا وُجُوهَكُمْ شَطْرَهُ وَ إِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ لَيَعْلَمُونَ أَنَّهُ الْحَقُ مِنْ رَبِّهِمْ وَ مَا اللَّهُ بِغَافِلٍ عَمَّا يَعْمَلُونَ

نگاه‌های انتظارآمیز تو را به سوی آسمان (برای تعیین قبله نهایی) می‌بینیم! اکنون تو را به سوی قبله‌ای که از آن خشنود باشی، باز می‌گردانیم. پس روی خود را به سوی مسجد الحرام کن! و هر جا باشید، روی خود را به سوی آن بگردانید! و کسانی که کتاب آسمانی به آنها داده شده، بخوبی می‌دانند این فرمانِ حقی است که از ناحیه پروردگارشان صادر شده؛ (و در کتابهای خود خوانده‌اند که پیغمبر اسلام، به سوی دو قبله، نماز می‌خواند). و خداوند از اعمال آنها (در مخفی داشتن این آیات) غافل نیست!

بقره · ۱۶۴

إِنَ فِي خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ وَ اخْتِلاَفِ اللَّيْلِ وَ النَّهَارِ وَ الْفُلْكِ الَّتِي تَجْرِي فِي الْبَحْرِ بِمَا يَنْفَعُ النَّاسَ وَ مَا أَنْزَلَ اللَّهُ مِنَ السَّمَاءِ مِنْ مَاءٍ فَأَحْيَا بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَ بَثَ فِيهَا مِنْ كُلِ دَابَّةٍ وَ تَصْرِيفِ الرِّيَاحِ وَ السَّحَابِ الْمُسَخَّرِ بَيْنَ السَّمَاءِ وَ الْأَرْضِ لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ

در آفرینش آسمانها و زمین، و آمد و شد شب و روز، و کشتیهایی که در دریا به سود مردم در حرکتند، و آبی که خداوند از آسمان نازل کرده، و با آن، زمین را پس از مرگ، زنده نموده، و انواع جنبندگان را در آن گسترده، و (همچنین) در تغییر مسیر بادها و ابرهایی که میان زمین و آسمان مسخرند، نشانه‌هایی است (از ذات پاک خدا و یگانگی او) برای مردمی که عقل دارند و می‌اندیشند!

آل عمران · ۵

إِنَ اللَّهَ لاَ يَخْفَى عَلَيْهِ شَيْ‌ءٌ فِي الْأَرْضِ وَ لاَ فِي السَّمَاءِ

هیچ چیز، در آسمان و زمین، بر خدا مخفی نمی‌ماند. (بنابر این، تدبیر آنها بر او مشکل نیست.)

نساء · ۱۵۳

يَسْأَلُكَ أَهْلُ الْكِتَابِ أَنْ تُنَزِّلَ عَلَيْهِمْ كِتَاباً مِنَ السَّمَاءِ فَقَدْ سَأَلُوا مُوسَى أَكْبَرَ مِنْ ذٰلِكَ فَقَالُوا أَرِنَا اللَّهَ جَهْرَةً فَأَخَذَتْهُمُ الصَّاعِقَةُ بِظُلْمِهِمْ ثُمَ اتَّخَذُوا الْعِجْلَ مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَتْهُمُ الْبَيِّنَاتُ فَعَفَوْنَا عَنْ ذٰلِكَ وَ آتَيْنَا مُوسَى سُلْطَاناً مُبِيناً

اهل کتاب از تو می‌خواهند کتابی از آسمان (یکجا) بر آنها نازل کنی؛ (در حالی که این یک بهانه است؛) آنها از موسی، بزرگتر از این را خواستند، و گفتند: «خدا را آشکارا به ما نشان ده!» و بخاطر این ظلم و ستم، صاعقه آنها را فرا گرفت. سپس گوساله (سامری) را، پس از آن همه دلایل روشن که برای آنها آمد، (به خدایی) انتخاب کردند، ولی ما از آن درگذشتیم (و عفو کردیم) و به موسی، برهان آشکاری دادیم.

مائده · ۱۱۲

إِذْ قَالَ الْحَوَارِيُّونَ يَا عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ هَلْ يَسْتَطِيعُ رَبُّكَ أَنْ يُنَزِّلَ عَلَيْنَا مَائِدَةً مِنَ السَّمَاءِ قَالَ اتَّقُوا اللَّهَ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ

در آن هنگام که حواریون گفتند: «ای عیسی بن مریم! آیا پروردگارت می‌تواند مائده‌ای از آسمان بر ما نازل کند؟» او (در پاسخ) گفت: «از خدا بپرهیزید اگر با ایمان هستید!»

مائده · ۱۱۴

قَالَ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ اللَّهُمَ رَبَّنَا أَنْزِلْ عَلَيْنَا مَائِدَةً مِنَ السَّمَاءِ تَكُونُ لَنَا عِيداً لِأَوَّلِنَا وَ آخِرِنَا وَ آيَةً مِنْكَ وَ ارْزُقْنَا وَ أَنْتَ خَيْرُ الرَّازِقِينَ

عیسی بن مریم عرض کرد: «خداوندا! پروردگارا! از آسمان مائده‌ای بر ما بفرست! تا برای اول و آخر ما، عیدی باشد، و نشانه‌ای از تو؛ و به ما روزی ده! تو بهترین روزی دهندگانی!»

انعام · ۶

أَ لَمْ يَرَوْا كَمْ أَهْلَكْنَا مِنْ قَبْلِهِمْ مِنْ قَرْنٍ مَكَّنَّاهُمْ فِي الْأَرْضِ مَا لَمْ نُمَكِّنْ لَكُمْ وَ أَرْسَلْنَا السَّمَاءَ عَلَيْهِمْ مِدْرَاراً وَ جَعَلْنَا الْأَنْهَارَ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهِمْ فَأَهْلَكْنَاهُمْ بِذُنُوبِهِمْ وَ أَنْشَأْنَا مِنْ بَعْدِهِمْ قَرْناً آخَرِينَ

آیا ندیدند چقدر از اقوام پیشین را هلاک کردیم؟! اقوامی که (از شما نیرومندتر بودند؛ و) قدرتهایی به آنها داده بودیم که به شما ندادیم؛ بارانهای پی‌درپی برای آنها فرستادیم؛ و از زیر (آبادیهای) آنها، نهرها را جاری ساختیم؛ (اما هنگامی که سرکشی و طغیان کردند،) آنان را بخاطر گناهانشان نابود کردیم؛ و جمعیت دیگری بعد از آنان پدید آوردیم.

انعام · ۳۵

وَ إِنْ كَانَ كَبُرَ عَلَيْكَ إِعْرَاضُهُمْ فَإِنِ اسْتَطَعْتَ أَنْ تَبْتَغِيَ نَفَقاً فِي الْأَرْضِ أَوْ سُلَّماً فِي السَّمَاءِ فَتَأْتِيَهُمْ بِآيَةٍ وَ لَوْ شَاءَ اللَّهُ لَجَمَعَهُمْ عَلَى الْهُدَى فَلاَ تَكُونَنَ مِنَ الْجَاهِلِينَ

و اگر اعراض آنها بر تو سنگین است، چنانچه بتوانی نقبی در زمین بزنی، یا نردبانی به آسمان بگذاری (و اعماق زمین و آسمانها را جستجو کنی، چنین کن) تا آیه (و نشانه دیگری) برای آنها بیاوری! (ولی بدان که این لجوجان، ایمان نمی‌آورند!) امّا اگر خدا بخواهد، آنها را (به اجبار) بر هدایت جمع خواهد کرد. (ولی هدایت اجباری، چه سودی دارد؟) پس هرگز از جاهلان مباش!

انعام · ۹۹

وَ هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَخْرَجْنَا بِهِ نَبَاتَ كُلِ شَيْ‌ءٍ فَأَخْرَجْنَا مِنْهُ خَضِراً نُخْرِجُ مِنْهُ حَبّاً مُتَرَاكِباً وَ مِنَ النَّخْلِ مِنْ طَلْعِهَا قِنْوَانٌ دَانِيَةٌ وَ جَنَّاتٍ مِنْ أَعْنَابٍ وَ الزَّيْتُونَ وَ الرُّمَّانَ مُشْتَبِهاً وَ غَيْرَ مُتَشَابِهٍ انْظُرُوا إِلَى ثَمَرِهِ إِذَا أَثْمَرَ وَ يَنْعِهِ إِنَ فِي ذٰلِكُمْ لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ

او کسی است که از آسمان، آبی نازل کرد، و به وسیله آن، گیاهان گوناگون رویاندیم؛ و از آن، ساقه‌ها و شاخه‌های سبز، خارج ساختیم؛ و از آنها دانه‌های متراکم، و از شکوفه نخل، شکوفه‌هایی با رشته‌های باریک بیرون فرستادیم؛ و باغهایی از انواع انگور و زیتون و انار، (گاه) شبیه به یکدیگر، و (گاه) بی‌شباهت! هنگامی که میوه می دهد، به میوه آن و طرز رسیدنش بنگرید که در آن، نشانه‌هایی (از عظمت خدا) برای افراد باایمان است!

انعام · ۱۲۵

فَمَنْ يُرِدِ اللَّهُ أَنْ يَهْدِيَهُ يَشْرَحْ صَدْرَهُ لِلْإِسْلاَمِ وَ مَنْ يُرِدْ أَنْ يُضِلَّهُ يَجْعَلْ صَدْرَهُ ضَيِّقاً حَرَجاً كَأَنَّمَا يَصَّعَّدُ فِي السَّمَاءِ كَذٰلِكَ يَجْعَلُ اللَّهُ الرِّجْسَ عَلَى الَّذِينَ لاَ يُؤْمِنُونَ

آن کس را که خدا بخواهد هدایت کند، سینه‌اش را برای (پذیرش) اسلام، گشاده می سازد؛ و آن کس را که بخاطر اعمال خلافش بخواهد گمراه سازد، سینه‌اش را آنچنان تنگ می‌کند که گویا می‌خواهد به آسمان بالا برود؛ این گونه خداوند پلیدی را بر افرادی که ایمان نمی‌آورند قرار می‌دهد!

اعراف · ۴۰

إِنَ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا وَ اسْتَكْبَرُوا عَنْهَا لاَ تُفَتَّحُ لَهُمْ أَبْوَابُ السَّمَاءِ وَ لاَ يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ حَتَّى يَلِجَ الْجَمَلُ فِي سَمِ الْخِيَاطِ وَ كَذٰلِكَ نَجْزِي الْمُجْرِمِينَ

کسانی که آیات ما را تکذیب کردند، و در برابر آن تکبّر ورزیدند، (هرگز) درهای آسمان به رویشان گشوده نمی‌شود؛ و (هیچ گاه) داخل بهشت نخواهند شد مگر اینکه شتر از سوراخ سوزن بگذرد! این گونه، گنهکاران را جزا می‌دهیم!

اعراف · ۹۶

وَ لَوْ أَنَ أَهْلَ الْقُرَى آمَنُوا وَ اتَّقَوْا لَفَتَحْنَا عَلَيْهِمْ بَرَكَاتٍ مِنَ السَّمَاءِ وَ الْأَرْضِ وَ لٰكِنْ كَذَّبُوا فَأَخَذْنَاهُمْ بِمَا كَانُوا يَكْسِبُونَ

و اگر اهل شهرها و آبادیها، ایمان می‌آوردند و تقوا پیشه می‌کردند، برکات آسمان و زمین را بر آنها می‌گشودیم؛ ولی (آنها حق را) تکذیب کردند؛ ما هم آنان را به کیفر اعمالشان مجازات کردیم.

اعراف · ۱۶۲

فَبَدَّلَ الَّذِينَ ظَلَمُوا مِنْهُمْ قَوْلاً غَيْرَ الَّذِي قِيلَ لَهُمْ فَأَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ رِجْزاً مِنَ السَّمَاءِ بِمَا كَانُوا يَظْلِمُونَ

اما ستمگران آنها، این سخن (و آن فرمانها) را، بغیر آنچه به آنها گفته شده بود، تغییر دادند؛ از این‌رو بخاطر ستمی که روا میداشتند، بلایی از آسمان بر آنها فرستادیم (و مجازاتشان کردیم).

انفال · ۱۱

إِذْ يُغَشِّيكُمُ النُّعَاسَ أَمَنَةً مِنْهُ وَ يُنَزِّلُ عَلَيْكُمْ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً لِيُطَهِّرَكُمْ بِهِ وَ يُذْهِبَ عَنْكُمْ رِجْزَ الشَّيْطَانِ وَ لِيَرْبِطَ عَلَى قُلُوبِكُمْ وَ يُثَبِّتَ بِهِ الْأَقْدَامَ

و (یاد آورید) هنگامی را که خواب سبکی که مایه آرامش از سوی خدا بود، شما را فراگرفت؛ و آبی از آسمان برایتان فرستاد، تا شما را با آن پاک کند؛ و پلیدی شیطان را از شما دور سازد؛ و دلهایتان را محکم، و گامها را با آن استوار دارد!

انفال · ۳۲

وَ إِذْ قَالُوا اللَّهُمَ إِنْ كَانَ هٰذَا هُوَ الْحَقَ مِنْ عِنْدِكَ فَأَمْطِرْ عَلَيْنَا حِجَارَةً مِنَ السَّمَاءِ أَوِ ائْتِنَا بِعَذَابٍ أَلِيمٍ

و (به خاطر بیاور) زمانی را که گفتند: «پروردگارا! اگر این حق است و از طرف توست، بارانی از سنگ از آسمان بر ما فرود آر! یا عذاب دردناکی برای ما بفرست!»

یونس · ۲۴

إِنَّمَا مَثَلُ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا كَمَاءٍ أَنْزَلْنَاهُ مِنَ السَّمَاءِ فَاخْتَلَطَ بِهِ نَبَاتُ الْأَرْضِ مِمَّا يَأْكُلُ النَّاسُ وَ الْأَنْعَامُ حَتَّى إِذَا أَخَذَتِ الْأَرْضُ زُخْرُفَهَا وَ ازَّيَّنَتْ وَ ظَنَ أَهْلُهَا أَنَّهُمْ قَادِرُونَ عَلَيْهَا أَتَاهَا أَمْرُنَا لَيْلاً أَوْ نَهَاراً فَجَعَلْنَاهَا حَصِيداً كَأَنْ لَمْ تَغْنَ بِالْأَمْسِ كَذٰلِكَ نُفَصِّلُ الْآيَاتِ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ

مثل زندگی دنیا، همانند آبی است که از آسمان نازل کرده‌ایم؛ که در پی آن، گیاهان (گوناگون) زمین -که مردم و چهارپایان از آن می‌خورند- می‌روید؛ تا زمانی که زمین، زیبایی خود را یافته و آراسته می‌گردد، و اهل آن مطمئن می‌شوند که می‌توانند از آن بهره‌مند گردند، (ناگهان) فرمان ما، شب‌هنگام یا در روز، (برای نابودی آن) فرامی‌رسد؛ (سرما یا صاعقه‌ای را بر آن مسلّط می‌سازیم؛) و آنچنان آن را درو می‌کنیم که گویی دیروز هرگز (چنین کشتزاری) نبوده است! این گونه، آیات خود را برای گروهی که می‌اندیشند، شرح می‌دهیم!

یونس · ۳۱

قُلْ مَنْ يَرْزُقُكُمْ مِنَ السَّمَاءِ وَ الْأَرْضِ أَمَّنْ يَمْلِكُ السَّمْعَ وَ الْأَبْصَارَ وَ مَنْ يُخْرِجُ الْحَيَ مِنَ الْمَيِّتِ وَ يُخْرِجُ الْمَيِّتَ مِنَ الْحَيِ وَ مَنْ يُدَبِّرُ الْأَمْرَ فَسَيَقُولُونَ اللَّهُ فَقُلْ أَ فَلاَ تَتَّقُونَ

بگو: «چه کسی شما را از آسمان و زمین روزی می‌دهد؟ یا چه کسی مالک (و خالق) گوش و چشمهاست؟ و چه کسی زنده را از مرده، و مرده را از زنده بیرون می‌آورد؟ و چه کسی امور (جهان) را تدبیر می‌کند؟» بزودی (در پاسخ) می‌گویند: «خدا»، بگو: «پس چرا تقوا پیشه نمی‌کنید (و از خدا نمی‌ترسید)؟!

یونس · ۶۱

وَ مَا تَكُونُ فِي شَأْنٍ وَ مَا تَتْلُو مِنْهُ مِنْ قُرْآنٍ وَ لاَ تَعْمَلُونَ مِنْ عَمَلٍ إِلاَّ كُنَّا عَلَيْكُمْ شُهُوداً إِذْ تُفِيضُونَ فِيهِ وَ مَا يَعْزُبُ عَنْ رَبِّكَ مِنْ مِثْقَالِ ذَرَّةٍ فِي الْأَرْضِ وَ لاَ فِي السَّمَاءِ وَ لاَ أَصْغَرَ مِنْ ذٰلِكَ وَ لاَ أَكْبَرَ إِلاَّ فِي كِتَابٍ مُبِينٍ

در هیچ حال (و اندیشه‌ای) نیستی، و هیچ قسمتی از قرآن را تلاوت نمی‌کنی، و هیچ عملی را انجام نمی‌دهید، مگر اینکه ما گواه بر شما هستیم در آن هنگام که وارد آن می شوید! و هیچ چیز در زمین و آسمان، از پروردگار تو مخفی نمی‌ماند؛ حتّی به اندازه سنگینی ذرّه‌ای، و نه کوچکتر از آن و نه بزرگتر، مگر اینکه (همه آنها) در کتاب آشکار (و لوح محفوظ علم خداوند) ثبت است!

هود · ۵۲

وَ يَا قَوْمِ اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ ثُمَ تُوبُوا إِلَيْهِ يُرْسِلِ السَّمَاءَ عَلَيْكُمْ مِدْرَاراً وَ يَزِدْكُمْ قُوَّةً إِلَى قُوَّتِكُمْ وَ لاَ تَتَوَلَّوْا مُجْرِمِينَ

و ای قوم من! از پروردگارتان طلب آمرزش کنید، سپس به سوی او بازگردید، تا (باران) آسمان را پی در پی بر شما بفرستد؛ و نیرویی بر نیرویتان بیفزاید! و گنهکارانه، روی (از حق) بر نتابید!»

رعد · ۱۷

أَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَسَالَتْ أَوْدِيَةٌ بِقَدَرِهَا فَاحْتَمَلَ السَّيْلُ زَبَداً رَابِياً وَ مِمَّا يُوقِدُونَ عَلَيْهِ فِي النَّارِ ابْتِغَاءَ حِلْيَةٍ أَوْ مَتَاعٍ زَبَدٌ مِثْلُهُ كَذٰلِكَ يَضْرِبُ اللَّهُ الْحَقَ وَ الْبَاطِلَ فَأَمَّا الزَّبَدُ فَيَذْهَبُ جُفَاءً وَ أَمَّا مَا يَنْفَعُ النَّاسَ فَيَمْكُثُ فِي الْأَرْضِ كَذٰلِكَ يَضْرِبُ اللَّهُ الْأَمْثَالَ

خداوند از آسمان آبی فرستاد؛ و از هر درّه و رودخانه‌ای به اندازه آنها سیلابی جاری شد؛ سپس سیل بر روی خود کفی حمل کرد؛ و از آنچه (در کوره‌ها،) برای به دست آوردن زینت آلات یا وسایل زندگی، آتش روی آن روشن می‌کنند نیز کفهایی مانند آن به وجود می‌آید -خداوند، حق و باطل را چنین مثل می‌زند!- امّا کفها به بیرون پرتاب می‌شوند، ولی آنچه به مردم سود می‌رساند [= آب یا فلز خالص] در زمین می‌ماند؛ خداوند اینچنین مثال می‌زند!

ابراهیم · ۲۴

أَ لَمْ تَرَ كَيْفَ ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلاً كَلِمَةً طَيِّبَةً كَشَجَرَةٍ طَيِّبَةٍ أَصْلُهَا ثَابِتٌ وَ فَرْعُهَا فِي السَّمَاءِ

آیا ندیدی چگونه خداوند «کلمه طیبه» (و گفتار پاکیزه) را به درخت پاکیزه‌ای تشبیه کرده که ریشه آن (در زمین) ثابت، و شاخه آن در آسمان است؟!

ابراهیم · ۳۲

اللَّهُ الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضَ وَ أَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَخْرَجَ بِهِ مِنَ الثَّمَرَاتِ رِزْقاً لَكُمْ وَ سَخَّرَ لَكُمُ الْفُلْكَ لِتَجْرِيَ فِي الْبَحْرِ بِأَمْرِهِ وَ سَخَّرَ لَكُمُ الْأَنْهَارَ

خداوند همان کسی است که آسمانها و زمین را آفرید؛ و از آسمان، آبی نازل کرد؛ و با آن، میوه‌ها (ی مختلف) را برای روزی شما (از زمین) بیرون آورد؛ و کشتی‌ها را مسخّر شما گردانید، تا بر صفحه دریا به فرمان او حرکت کنند؛ و نهرها را (نیز) مسخّر شما نمود؛

ابراهیم · ۳۸

رَبَّنَا إِنَّكَ تَعْلَمُ مَا نُخْفِي وَ مَا نُعْلِنُ وَ مَا يَخْفَى عَلَى اللَّهِ مِنْ شَيْ‌ءٍ فِي الْأَرْضِ وَ لاَ فِي السَّمَاءِ

پروردگارا! تو می‌دانی آنچه را ما پنهان و یا آشکار می‌کنیم؛ و چیزی در زمین و آسمان بر خدا پنهان نیست!

حجر · ۱۴

وَ لَوْ فَتَحْنَا عَلَيْهِمْ بَاباً مِنَ السَّمَاءِ فَظَلُّوا فِيهِ يَعْرُجُونَ

و اگر دری از آسمان به روی آنان بگشاییم، و آنها پیوسته در آن بالا روند...

حجر · ۱۶

وَ لَقَدْ جَعَلْنَا فِي السَّمَاءِ بُرُوجاً وَ زَيَّنَّاهَا لِلنَّاظِرِينَ

ما در آسمان برجهایی قرار دادیم؛ و آن را برای بینندگان آراستیم.

حجر · ۲۲

وَ أَرْسَلْنَا الرِّيَاحَ لَوَاقِحَ فَأَنْزَلْنَا مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَسْقَيْنَاكُمُوهُ وَ مَا أَنْتُمْ لَهُ بِخَازِنِينَ

ما بادها را برای بارور ساختن (ابرها و گیاهان) فرستادیم؛ و از آسمان آبی نازل کردیم، و شما را با آن سیراب ساختیم؛ در حالی که شما توانایی حفظ و نگهداری آن را نداشتید!

نحل · ۱۰

هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً لَكُمْ مِنْهُ شَرَابٌ وَ مِنْهُ شَجَرٌ فِيهِ تُسِيمُونَ

او کسی است که از آسمان، آبی فرستاد، که نوشیدن شما از آن است؛ و (همچنین) گیاهان و درختانی که حیوانات خود را در آن به چرا می‌برید، نیز از آن است.

نحل · ۶۵

وَ اللَّهُ أَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَحْيَا بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا إِنَ فِي ذٰلِكَ لَآيَةً لِقَوْمٍ يَسْمَعُونَ

خداوند از آسمان، آبی فرستاد؛ و زمین را، پس از آنکه مرده بود، حیات بخشید! در این، نشانه روشنی است برای جمعیّتی که گوش شنوا دارند!

نحل · ۷۹

أَ لَمْ يَرَوْا إِلَى الطَّيْرِ مُسَخَّرَاتٍ فِي جَوِّ السَّمَاءِ مَا يُمْسِكُهُنَ إِلاَّ اللَّهُ إِنَ فِي ذٰلِكَ لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ

آیا آنها به پرندگانی که بر فراز آسمانها نگه‌داشته شده، نظر نیفکندند؟ هیچ کس جز خدا آنها را نگاه نمی‌دارد؛ در این امر، نشانه‌هایی (از عظمت و قدرت خدا) است برای کسانی که ایمان می‌آورند!

اسراء · ۹۲

أَوْ تُسْقِطَ السَّمَاءَ كَمَا زَعَمْتَ عَلَيْنَا كِسَفاً أَوْ تَأْتِيَ بِاللَّهِ وَ الْمَلاَئِكَةِ قَبِيلاً

یا قطعات (سنگهای) آسمان را -آنچنان که می‌پنداری- بر سر ما فرود آری؛ یا خداوند و فرشتگان را در برابر ما بیاوری...

اسراء · ۹۳

أَوْ يَكُونَ لَكَ بَيْتٌ مِنْ زُخْرُفٍ أَوْ تَرْقَى فِي السَّمَاءِ وَ لَنْ نُؤْمِنَ لِرُقِيِّكَ حَتَّى تُنَزِّلَ عَلَيْنَا كِتَاباً نَقْرَؤُهُ قُلْ سُبْحَانَ رَبِّي هَلْ كُنْتُ إِلاَّ بَشَراً رَسُولاً

یا برای تو خانه‌ای پر نقش و نگار از طلا باشد؛ یا به آسمان بالا روی؛ حتی اگر به آسمان روی، ایمان نمی‌آوریم مگر آنکه نامه‌ای بر ما فرود آوری که آن را بخوانیم! «بگو:» منزه است پروردگارم (از این سخنان بی‌معنی)! مگر من جز انسانی فرستاده خدا هستم؟!

اسراء · ۹۵

قُلْ لَوْ كَانَ فِي الْأَرْضِ مَلاَئِكَةٌ يَمْشُونَ مُطْمَئِنِّينَ لَنَزَّلْنَا عَلَيْهِمْ مِنَ السَّمَاءِ مَلَكاً رَسُولاً

بگو: «(حتی) اگر در روی زمین فرشتگانی (زندگی می‌کردند، و) با آرامش گام برمی‌داشتند، ما فرشته‌ای را به عنوان رسول، بر آنها می‌فرستادیم!» (چرا که رهنمای هر گروهی باید از جنس خودشان باشد).

کهف · ۴۰

فَعَسَى رَبِّي أَنْ يُؤْتِيَنِ خَيْراً مِنْ جَنَّتِكَ وَ يُرْسِلَ عَلَيْهَا حُسْبَاناً مِنَ السَّمَاءِ فَتُصْبِحَ صَعِيداً زَلَقاً

شاید پروردگارم بهتر از باغ تو به من بدهد؛ و مجازات حساب شده‌ای از آسمان بر باغ تو فروفرستد، بگونه‌ای که آن را به زمین بی‌گیاه لغزنده‌ای مبدّل کند!

کهف · ۴۵

وَ اضْرِبْ لَهُمْ مَثَلَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا كَمَاءٍ أَنْزَلْنَاهُ مِنَ السَّمَاءِ فَاخْتَلَطَ بِهِ نَبَاتُ الْأَرْضِ فَأَصْبَحَ هَشِيماً تَذْرُوهُ الرِّيَاحُ وَ كَانَ اللَّهُ عَلَى كُلِ شَيْ‌ءٍ مُقْتَدِراً

(ای پیامبر!) زندگی دنیا را برای آنان به آبی تشبیه کن که از آسمان فرو می‌فرستیم؛ و بوسیله آن، گیاهان زمین (سرسبز می‌شود و) در هم فرومیرود. امّا بعد از مدتی می‌خشکد؛ و بادها آن را به هر سو پراکنده می‌کند؛ و خداوند بر همه چیز تواناست!

طه · ۵۳

الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ مَهْداً وَ سَلَكَ لَكُمْ فِيهَا سُبُلاً وَ أَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَخْرَجْنَا بِهِ أَزْوَاجاً مِنْ نَبَاتٍ شَتَّى

همان خداوندی که زمین را برای شما محل آسایش قرار داد؛ و راه‌هایی در آن ایجاد کرد؛ و از آسمان، آبی فرستاد!» که با آن، انواع گوناگون گیاهان را (از خاک تیره) برآوردیم.

انبیاء · ۴

قَالَ رَبِّي يَعْلَمُ الْقَوْلَ فِي السَّمَاءِ وَ الْأَرْضِ وَ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ

(پیامبر) گفت: «پروردگارم همه سخنان را، چه در آسمان باشد و چه در زمین، می‌داند؛ و او شنوا و داناست!»

انبیاء · ۱۶

وَ مَا خَلَقْنَا السَّمَاءَ وَ الْأَرْضَ وَ مَا بَيْنَهُمَا لاَعِبِينَ

ما آسمان و زمین، و آنچه را در میان آنهاست از روی بازی نیافریدیم!

انبیاء · ۳۲

وَ جَعَلْنَا السَّمَاءَ سَقْفاً مَحْفُوظاً وَ هُمْ عَنْ آيَاتِهَا مُعْرِضُونَ

و آسمان را سقف محفوظی قرار دادیم؛ ولی آنها از آیات آن روی‌گردانند.

انبیاء · ۱۰۴

يَوْمَ نَطْوِي السَّمَاءَ كَطَيِ السِّجِلِ لِلْكُتُبِ كَمَا بَدَأْنَا أَوَّلَ خَلْقٍ نُعِيدُهُ وَعْداً عَلَيْنَا إِنَّا كُنَّا فَاعِلِينَ

در آن روز که آسمان را چون طوماری در هم می‌پیچیم، (سپس) همان گونه که آفرینش را آغاز کردیم، آن را بازمی‌گردانیم؛ این وعده‌ای است بر ما، و قطعاً آن را انجام خواهیم داد.

حج · ۱۵

مَنْ كَانَ يَظُنُ أَنْ لَنْ يَنْصُرَهُ اللَّهُ فِي الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ فَلْيَمْدُدْ بِسَبَبٍ إِلَى السَّمَاءِ ثُمَ لْيَقْطَعْ فَلْيَنْظُرْ هَلْ يُذْهِبَنَ كَيْدُهُ مَا يَغِيظُ

هر کس گمان می‌کند که خدا پیامبرش را در دنیا و آخرت یاری نخواهد کرد (و از این نظر عصبانی است، هر کاری از دستش ساخته است بکند)، ریسمانی به سقف خانه خود بیاویزد، و خود را حلق آویز و نفس خود را قطع کند (و تا لبه پرتگاه مرگ پیش رود)؛ ببیند آیا این کار خشم او را فرو می‌نشاند؟!

حج · ۳۱

حُنَفَاءَ لِلَّهِ غَيْرَ مُشْرِكِينَ بِهِ وَ مَنْ يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَكَأَنَّمَا خَرَّ مِنَ السَّمَاءِ فَتَخْطَفُهُ الطَّيْرُ أَوْ تَهْوِي بِهِ الرِّيحُ فِي مَكَانٍ سَحِيقٍ

(برنامه و مناسک حج را انجام دهید) در حالی که همگی خالص برای خدا باشد! هیچ گونه همتایی برای او قائل نشوید! و هر کس همتایی برای خدا قرار دهد، گویی از آسمان سقوب کرده، و پرندگان (در وسط هوا) او را می‌ربایند؛ و یا تندباد او را به جای دوردستی پرتاب می‌کند!

حج · ۶۳

أَ لَمْ تَرَ أَنَ اللَّهَ أَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَتُصْبِحُ الْأَرْضُ مُخْضَرَّةً إِنَ اللَّهَ لَطِيفٌ خَبِيرٌ

آیا ندیدی خداوند از آسمان، آبی فرستاد، و زمین (بر اثر آن) سرسبز و خرّم می‌گردد؟! و خداوند لطیف و آگاه است.

حج · ۶۵

أَ لَمْ تَرَ أَنَ اللَّهَ سَخَّرَ لَكُمْ مَا فِي الْأَرْضِ وَ الْفُلْكَ تَجْرِي فِي الْبَحْرِ بِأَمْرِهِ وَ يُمْسِكُ السَّمَاءَ أَنْ تَقَعَ عَلَى الْأَرْضِ إِلاَّ بِإِذْنِهِ إِنَ اللَّهَ بِالنَّاسِ لَرَءُوفٌ رَحِيمٌ

آیا ندیدی که خداوند آنچه را در زمین است مسخّر شما کرد؛ و (نیز) کشتیهایی را که به فرمان او بر صفحه اقیانوسها حرکت می‌کنند؛ و آسمان [= کرات و سنگهای آسمانی‌] را نگه می‌دارد، تا جز بفرمان او، بر زمین فرو نیفتند؟ خداوند نسبت به مردم رحیم و مهربان است!

حج · ۷۰

أَ لَمْ تَعْلَمْ أَنَ اللَّهَ يَعْلَمُ مَا فِي السَّمَاءِ وَ الْأَرْضِ إِنَ ذٰلِكَ فِي كِتَابٍ إِنَ ذٰلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسِيرٌ

آیا نمی‌دانستی خداوند آنچه را در آسمان و زمین است می‌داند؟! همه اینها در کتابی ثبت است (همان کتاب علم بی‌پایان پروردگار)؛ و این بر خداوند آسان است!

مؤمنون · ۱۸

وَ أَنْزَلْنَا مِنَ السَّمَاءِ مَاءً بِقَدَرٍ فَأَسْكَنَّاهُ فِي الْأَرْضِ وَ إِنَّا عَلَى ذَهَابٍ بِهِ لَقَادِرُونَ

و از آسمان، آبی به اندازه معیّن نازل کردیم؛ و آن را در زمین (در جایگاه مخصوصی) ساکن نمودیم؛ و ما بر از بین بردن آن کاملاً قادریم!

نور · ۴۳

أَ لَمْ تَرَ أَنَ اللَّهَ يُزْجِي سَحَاباً ثُمَ يُؤَلِّفُ بَيْنَهُ ثُمَ يَجْعَلُهُ رُكَاماً فَتَرَى الْوَدْقَ يَخْرُجُ مِنْ خِلاَلِهِ وَ يُنَزِّلُ مِنَ السَّمَاءِ مِنْ جِبَالٍ فِيهَا مِنْ بَرَدٍ فَيُصِيبُ بِهِ مَنْ يَشَاءُ وَ يَصْرِفُهُ عَنْ مَنْ يَشَاءُ يَكَادُ سَنَا بَرْقِهِ يَذْهَبُ بِالْأَبْصَارِ

آیا ندیدی که خداوند ابرهایی را به آرامی می‌راند، سپس میان آنها پیوند می‌دهد، و بعد آن را متراکم می‌سازد؟! در این حال، دانه‌های باران را می‌بینی که از لابه‌لای آن خارج می‌شود؛ و از آسمان -از کوه‌هایی که در آن است [=ابرهایی که همچون کوه‌ها انباشته شده‌اند]- دانه‌های تگرگ نازل می‌کند، و هر کس را بخواهد بوسیله آن زیان می‌رساند، و از هر کس بخواهد این زیان را برطرف می‌کند؛ نزدیک است درخشندگی برق آن (ابرها) چشمها را ببرد!