مِن

فَرَّتْ مِنْ قَسْوَرَةٍ

که از (مقابل) شیری فرار کرده‌اند!

أَ لَمْ يَكُ نُطْفَةً مِنْ مَنِيٍ يُمْنَى

آیا او نطفه‌ای از منی که در رحم ریخته می‌شود نبود؟!

هَلْ أَتَى عَلَى الْإِنْسَانِ حِينٌ مِنَ الدَّهْرِ لَمْ يَكُنْ شَيْئاً مَذْكُوراً

آیا زمانی طولانی بر انسان گذشت که چیز قابل ذکری نبود؟!

إِنَّا خَلَقْنَا الْإِنْسَانَ مِنْ نُطْفَةٍ أَمْشَاجٍ نَبْتَلِيهِ فَجَعَلْنَاهُ سَمِيعاً بَصِيراً

ما انسان را از نطفه مختلطی آفریدیم، و او را می‌آزماییم؛ (بدین جهت) او را شنوا و بینا قرار دادیم!

إِنَ الْأَبْرَارَ يَشْرَبُونَ مِنْ كَأْسٍ كَانَ مِزَاجُهَا كَافُوراً

به یقین ابرار (و نیکان) از جامی می‌نوشند که با عطر خوشی آمیخته است،

إِنَّا نَخَافُ مِنْ رَبِّنَا يَوْماً عَبُوساً قَمْطَرِيراً

ما از پروردگارمان خائفیم در آن روزی که عبوس و سخت است!

وَ يُطَافُ عَلَيْهِمْ بِآنِيَةٍ مِنْ فِضَّةٍ وَ أَكْوَابٍ كَانَتْ قَوَارِيرَا

و در گرداگرد آنها ظرفهایی سیمین و قدحهایی بلورین می‌گردانند (پر از بهترین غذاها و نوشیدنی‌ها)،

قَوَارِيرَ مِنْ فِضَّةٍ قَدَّرُوهَا تَقْدِيراً

ظرفهای بلورینی از نقره، که آنها را به اندازه مناسب آماده کرده‌اند!

عَالِيَهُمْ ثِيَابُ سُنْدُسٍ خُضْرٌ وَ إِسْتَبْرَقٌ وَ حُلُّوا أَسَاوِرَ مِنْ فِضَّةٍ وَ سَقَاهُمْ رَبُّهُمْ شَرَاباً طَهُوراً

بر اندام آنها [= بهشتیان‌] لباسهایی است از حریر نازک سبزرنگ، و از دیبای ضخیم، و با دستبندهایی از نقره آراسته‌اند، و پروردگارشان شراب طهور به آنان می‌نوشاند!

وَ مِنَ اللَّيْلِ فَاسْجُدْ لَهُ وَ سَبِّحْهُ لَيْلاً طَوِيلاً

و در شبانگاه برای او سجده کن، و مقداری طولانی از شب، او را تسبیح گوی!

أَ لَمْ نَخْلُقْكُمْ مِنْ مَاءٍ مَهِينٍ

آیا شما را از آبی پست و ناچیز نیافریدیم،

لاَ ظَلِيلٍ وَ لاَ يُغْنِي مِنَ اللَّهَبِ

سایه‌ای که نه آرامبخش است و نه از شعله‌های آتش جلوگیری می‌کند!

وَ أَنْزَلْنَا مِنَ الْمُعْصِرَاتِ مَاءً ثَجَّاجاً

و از ابرهای باران‌زا آبی فراوان نازل کردیم،

جَزَاءً مِنْ رَبِّكَ عَطَاءً حِسَاباً

این کیفری است از سوی پروردگارت و عطیه‌ای است کافی!

فِيمَ أَنْتَ مِنْ ذِكْرَاهَا

تو را با یادآوری این سخن چه کار؟!

مِنْ أَيِ شَيْ‌ءٍ خَلَقَهُ

(خداوند) او را از چه چیز آفریده است؟!

مِنْ نُطْفَةٍ خَلَقَهُ فَقَدَّرَهُ

او را از نطفه ناچیزی آفرید، سپس اندازه‌گیری کرد و موزون ساخت،

يَوْمَ يَفِرُّ الْمَرْءُ مِنْ أَخِيهِ

در آن روز که انسان از برادر خود می‌گریزد،

يُسْقَوْنَ مِنْ رَحِيقٍ مَخْتُومٍ

آنها از شراب (طهور) زلال دست‌نخورده و سربسته‌ای سیراب می‌شوند!

وَ مِزَاجُهُ مِنْ تَسْنِيمٍ

این شراب (طهور) آمیخته با «تسنیم» است،

إِنَ الَّذِينَ أَجْرَمُوا كَانُوا مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا يَضْحَكُونَ

بدکاران (در دنیا) پیوسته به مؤمنان می‌خندیدند،

فَالْيَوْمَ الَّذِينَ آمَنُوا مِنَ الْكُفَّارِ يَضْحَكُونَ

ولی امروز مؤمنان به کفار می‌خندند،

إِنَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَهُمْ جَنَّاتٌ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ ذٰلِكَ الْفَوْزُ الْكَبِيرُ

و برای کسانی که ایمان آوردند و اعمال شایسته انجام دادند، باغهایی از بهشت است که نهرها زیر درختانش جاری است؛ و این نجات و پیروزی بزرگ است!

وَ اللَّهُ مِنْ وَرَائِهِمْ مُحِيطٌ

و خداوند به همه آنها احاطه دارد!

خُلِقَ مِنْ مَاءٍ دَافِقٍ

از یک آب جهنده آفریده شده است،

يَخْرُجُ مِنْ بَيْنِ الصُّلْبِ وَ التَّرَائِبِ

آبی که از میان پشت و سینه‌ها خارج می‌شود!

فَمَا لَهُ مِنْ قُوَّةٍ وَ لاَ نَاصِرٍ

و برای او هیچ نیرو و یاوری نیست!

تُسْقَى مِنْ عَيْنٍ آنِيَةٍ

از چشمه‌ای بسیار داغ به آنان می‌نوشانند؛

لَيْسَ لَهُمْ طَعَامٌ إِلاَّ مِنْ ضَرِيعٍ

غذائی جز از ضَریع [= خار خشک تلخ و بدبو] ندارند؛

لاَ يُسْمِنُ وَ لاَ يُغْنِي مِنْ جُوعٍ

غذایی که نه آنها را فربه می‌کند و نه از گرسنگی می‌رهاند!

ثُمَ كَانَ مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ تَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ وَ تَوَاصَوْا بِالْمَرْحَمَةِ

سپس از کسانی باشد که ایمان آورده و یکدیگر را به شکیبایی و رحمت توصیه می‌کنند!

وَ مَا لِأَحَدٍ عِنْدَهُ مِنْ نِعْمَةٍ تُجْزَى

و هیچ کس را نزد او حق نعمتی نیست تا بخواهد (به این وسیله) او را جزا دهد،

وَ لَلْآخِرَةُ خَيْرٌ لَكَ مِنَ الْأُولَى

و مسلّماً آخرت برای تو از دنیا بهتر است!

خَلَقَ الْإِنْسَانَ مِنْ عَلَقٍ

همان کس که انسان را از خون بسته‌ای خلق کرد!

لَيْلَةُ الْقَدْرِ خَيْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ

شب قدر بهتر از هزار ماه است!

تَنَزَّلُ الْمَلاَئِكَةُ وَ الرُّوحُ فِيهَا بِإِذْنِ رَبِّهِمْ مِنْ كُلِ أَمْرٍ

فرشتگان و «روح» در آن شب به اذن پروردگارشان برای (تقدیر) هر کاری نازل می‌شوند.

لَمْ يَكُنِ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ وَ الْمُشْرِكِينَ مُنْفَكِّينَ حَتَّى تَأْتِيَهُمُ الْبَيِّنَةُ

کافران از اهل کتاب و مشرکان (می‌گفتند:) دست از آیین خود برنمی‌دارند تا دلیل روشنی برای آنها بیاید،

رَسُولٌ مِنَ اللَّهِ يَتْلُو صُحُفاً مُطَهَّرَةً

پیامبری از سوی خدا (بیاید) که صحیفه‌های پاکی را (بر آنها) بخواند،

وَ مَا تَفَرَّقَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ إِلاَّ مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَتْهُمُ الْبَيِّنَةُ

اهل کتاب (نیز در دین خدا) اختلاف نکردند مگر بعد از آنکه دلیل روشن برای آنان آمد!

إِنَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ وَ الْمُشْرِكِينَ فِي نَارِ جَهَنَّمَ خَالِدِينَ فِيهَا أُولٰئِكَ هُمْ شَرُّ الْبَرِيَّةِ

کافران از اهل کتاب و مشرکان در آتش دوزخند، جاودانه در آن می‌مانند؛ آنها بدترین مخلوقاتند!

جَزَاؤُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ جَنَّاتُ عَدْنٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَداً رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَ رَضُوا عَنْهُ ذٰلِكَ لِمَنْ خَشِيَ رَبَّهُ

پاداش آنها نزد پروردگارشان باغهای بهشت جاویدان است که نهرها از زیر درختانش جاری است؛ همیشه در آن می‌مانند! (هم) خدا از آنها خشنود است و (هم) آنها از خدا خشنودند؛ و این (مقام والا) برای کسی است که از پروردگارش بترسد!

تَرْمِيهِمْ بِحِجَارَةٍ مِنْ سِجِّيلٍ

که با سنگهای کوچکی آنان را هدف قرارمی‌دادند؛

الَّذِي أَطْعَمَهُمْ مِنْ جُوعٍ وَ آمَنَهُمْ مِنْ خَوْفٍ

همان کس که آنها را از گرسنگی نجات داد و از ترس و ناامنی ایمن ساخت.

فِي جِيدِهَا حَبْلٌ مِنْ مَسَدٍ

و در گردنش طنابی است از لیف خرما!

مِنْ شَرِّ مَا خَلَقَ

از شرّ تمام آنچه آفریده است؛

وَ مِنْ شَرِّ غَاسِقٍ إِذَا وَقَبَ

و از شرّ هر موجود شرور هنگامی که شبانه وارد می‌شود؛

وَ مِنْ شَرِّ النَّفَّاثَاتِ فِي الْعُقَدِ

و از شرّ آنها که با افسون در گره‌ها می‌دمند (و هر تصمیمی را سست می‌کنند)؛

وَ مِنْ شَرِّ حَاسِدٍ إِذَا حَسَدَ

و از شرّ هر حسودی هنگامی که حسد می‌ورزد!

مِنْ شَرِّ الْوَسْوَاسِ الْخَنَّاسِ

از شرّ وسوسه‌گر پنهانکار،

مِنَ الْجِنَّةِ وَ النَّاسِ

خواه از جنّ باشد یا از انسان!